Sijil Takaful atas Nyawa Pasangan Selepas Perceraian

Pendahuluan

Ramai isteri mengambil takaful atas nyawa suami. Isteri yang membayar caruman, isteri yang memegang sijil dan suami menjadi orang yang dilindungi. Susunan ini biasa kerana isteri mahu keluarganya terlindung sekiranya suami meninggal dunia.

Soalan timbul apabila mereka bercerai. Adakah sijil itu masih sah? Bolehkah bekas suami menghentikannya? Dan kalau bekas suami meninggal dunia, siapa yang menerima manfaatnya?

Soalan ini dibangkitkan dalam satu kelas dalam talian dan jawapannya terletak pada satu perenggan dalam Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013.

Syarat mengambil takaful atas nyawa pasangan

Peserta yang mengambil takaful keluarga atas nyawa orang lain mesti mempunyai kepentingan boleh lindung terhadap orang itu. Pasangan dan anak dianggap mempunyai kepentingan itu.¹

Peserta juga mesti mendapatkan keizinan bertulis orang yang dilindungi terlebih dahulu, melainkan orang itu bawah umur.¹ Jadi isteri boleh mengambil takaful atas nyawa suami, dengan syarat suami bersetuju secara bertulis.

Kepentingan itu pula mesti wujud pada dua masa, iaitu ketika kontrak dibuat dan ketika manfaat kena dibayar.¹ Syarat masa yang kedua inilah yang menimbulkan soalan selepas perceraian.

Perceraian sahaja tidak membatalkan sijil

Akta ini menjawab soalan itu secara langsung. Sijil takaful keluarga yang diambil seseorang atas nyawa pasangannya tidak terbatal hanya kerana perkahwinan mereka dibubarkan.¹

Maka selepas bercerai, sijil itu terus berjalan selagi caruman dibayar dan tiada apa-apa lagi yang berlaku. Bekas isteri kekal sebagai peserta dan bekas suami kekal sebagai orang yang dilindungi.

Bekas suami boleh menarik balik keizinannya

Orang yang dilindungi boleh menarik balik keizinannya dengan memberitahu pengendali takaful secara bertulis.¹ Hak ini tidak bergantung kepada perceraian, tetapi selepas bercerai ia lebih mungkin digunakan.

Versi asal artikel ini menyatakan penarikan keizinan hanya mengeluarkan suami sebagai orang yang dilindungi, sedangkan polisi kekal milik isteri. Akta menetapkan kesan yang lebih jauh.

Apabila keizinan ditarik balik, peserta tidak lagi mempunyai kepentingan boleh lindung terhadap orang itu.¹ Apabila pengendali mengetahui perkara itu, ia membayar kepada peserta amaun yang ditetapkan oleh Bank Negara dan selepas bayaran itu kontrak tersebut dianggap tamat.¹

Bagi sijil yang hanya melindungi bekas suami, ertinya sijil itu tamat. Bekas isteri tidak kehilangan semuanya kerana dia menerima amaun yang ditetapkan, tetapi perlindungan ke atas bekas suami tidak lagi wujud.

Takaful ialah akad dan keizinan orang yang dilindungi sebahagian daripada syarat akad itu. Menarik balik keizinan mengikut cara yang ditetapkan ialah menggunakan hak dalam akad, bukan memungkirinya.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَوْفُوا۟ بِٱلْعُقُودِ

“Wahai orang-orang yang beriman, penuhilah akad-akad kamu.”

Perintah ini² terpakai kepada kedua-dua pihak. Peserta menunaikannya dengan membayar caruman, pengendali dengan membayar manfaat dan orang yang dilindungi dengan mengikut cara yang ditetapkan akad apabila dia tidak lagi bersetuju.

Kaitannya dengan pusaka

Sijil ini bukan harta bekas suami. Pesertanya bekas isteri dan manfaatnya dibayar menurut kontrak antara bekas isteri dengan pengendali takaful.

Jadual penamaan dalam akta yang sama, iaitu hibah bersyarat dan wasi, hanya terpakai kepada sijil yang diambil peserta atas nyawanya sendiri.³ Sijil isteri atas nyawa suami tidak termasuk. Maka apabila bekas suami meninggal dunia, manfaat sijil itu bukan sebahagian daripada pusakanya dan tidak dibahagikan kepada warisnya.

Ini penting kerana bekas isteri yang iddahnya sudah tamat tidak lagi mewarisi bekas suaminya. Keadaan itu dihuraikan dalam artikel kesan perceraian luar mahkamah terhadap pusaka. Dia tidak menerima apa-apa daripada pusaka bekas suami, tetapi dia masih boleh menerima manfaat takaful daripada sijil miliknya sendiri, selagi sijil itu belum tamat. Beza sijil atas nyawa sendiri dengan penamaan dihuraikan dalam artikel hibah takaful tidak menyelesaikan semua masalah pusaka.

Amalan di Malaysia bagi pasangan yang bercerai

Semak semua sijil takaful yang melibatkan pasangan, sama ada sebagai peserta ataupun sebagai orang yang dilindungi. Tentukan bagi setiap satu sama ada ia masih dikehendaki selepas perceraian.

Bagi bekas isteri yang mahu meneruskan sijil, ketahui bahawa bekas suami boleh menarik balik keizinannya pada bila-bila masa. Bagi bekas suami yang tidak mahu lagi dilindungi di bawah sijil bekas isterinya, penarikan itu dibuat secara bertulis kepada pengendali takaful. Butiran amaun yang dibayar selepas itu perlu ditanya terus kepada pengendali, kerana ia ditetapkan oleh Bank Negara.

Kesimpulan

Perceraian sahaja tidak menamatkan sijil takaful yang diambil atas nyawa pasangan. Akta menyatakannya dengan jelas.

Yang menamatkannya ialah penarikan balik keizinan oleh orang yang dilindungi. Selepas itu peserta tidak lagi mempunyai kepentingan boleh lindung, menerima amaun yang ditetapkan dan kontrak itu dianggap tamat. Selagi sijil itu belum tamat, manfaatnya milik peserta dan bukan sebahagian daripada pusaka orang yang dilindungi.

Kredit: soalan ini dibangkitkan oleh Tuan Fadzli Rozali dan dibincangkan dalam kelas dalam talian Tuan Haji Ahmad Termizi Abdullah. Isinya ditulis semula dan disandarkan kepada teks Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013.