Adakah Perlindungan Takaful SSPN Dikira Pusaka?

Pendahuluan

Skim Simpanan Pendidikan Nasional atau SSPN ialah inisiatif Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional bagi membantu ibu bapa menyimpan untuk pendidikan anak. Selain simpanan, SSPN turut menawarkan perlindungan takaful kepada pencarum.

Persoalan yang kerap timbul ialah apa yang berlaku kepada akaun itu selepas pemiliknya meninggal dunia dan khususnya sama ada manfaat takaful yang dibayar itu dikira hibah ataupun pusaka. Artikel ini menjawab persoalan tersebut.

Status Akaun SSPN Sebagai Harta Pusaka

Ujian bagi menentukan sesuatu itu harta pusaka ataupun tidak hanya satu, iaitu adakah si mati memilikinya pada saat kematiannya. Apa yang miliknya menjadi harta pusaka, manakala apa yang bukan miliknya tidak.

SSPN lulus ujian itu dengan jelas. Ia akaun simpanan yang mempunyai nilai terkumpul dan nilai itu milik pencarum sepanjang hayatnya. Maka apabila pemilik akaun meninggal dunia, baki simpanan dalam akaun itu menjadi sebahagian daripada harta pusakanya.

Kerana ia harta pusaka, ia tidak boleh diserahkan terus kepada mana-mana individu secara automatik. Ia tertakluk kepada turutan hak ke atas harta pusaka, iaitu kos pengurusan jenazah, hutang, wasiat, kemudian barulah pembahagian faraid.¹

Perhatikan klausa kelima dalam ringkasan di atas, iaitu klausa yang menerangkan tugas penama. Manfaat takaful turut termasuk dalam klausa yang sama.

Persoalan yang berlainan pula timbul apabila wang dalam akaun itu memang milik anak sejak awal. Perbahasan itu ada dalam artikel akaun SSPN jadi milik siapa dan pusaka siapa.

Perlindungan Takaful Dalam SSPN

Bagi pencarum yang menyertai skim takaful yang disediakan SSPN, manfaat takaful akan dibayar apabila berlaku kematian. Soalannya, adakah manfaat itu hibah kepada penerima, ataupun harta pusaka yang perlu dibahagikan?

Jawapannya harta pusaka. Manfaat takaful yang dibayar itu bukan hibah, melainkan pemilik akaun sudah membuat perisytiharan hibah yang sah semasa hayatnya. Tanpa perisytiharan itu, jumlah manfaat takaful masuk ke dalam harta pusaka lalu diagihkan kepada waris yang berhak mengikut faraid.

Perbezaan antara hibah dengan wasiat penting di sini. Hibah berpindah milik semasa pemberi masih hidup, jadi harta itu sudah keluar daripada pemilikannya sebelum kematian. Wasiat pula hanya berkuat kuasa selepas kematian, terhad kepada satu pertiga harta dan tidak boleh dibuat kepada waris kecuali dengan keizinan waris yang lain.²

Bagi mengesahkan kedudukan ini, pemilik laman ini bertanya terus kepada seorang pegawai PTPTN dan jawapannya mengesahkan bahawa perlindungan tersebut dikira pusaka dan bukan hibah.

Buat masa ini, simpanan SSPN tertakluk pada agihan faraid.

Penama Dalam Akaun SSPN

Di sinilah salah faham yang paling kerap berlaku. Ramai menyangka penama bermakna penerima, sedangkan bagi orang Islam di Malaysia penama berfungsi sebagai pemegang amanah sahaja.

Maknanya penama tidak boleh menggunakan wang dalam akaun SSPN untuk kepentingan dirinya sendiri. Tugasnya menerima wang itu lalu menguruskan pembahagiannya kepada waris yang berhak mengikut faraid.

Kedudukan ini bukan pendapat, sebaliknya keputusan rasmi. Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan kali ke-49 yang bersidang pada 19 September 2000 memutuskan perkara ini berkenaan wang KWSP serta wang simpanan yang seumpamanya.³

—

“Wang KWSP dan wang disimpan adalah pusaka yang mesti dibahagikan mengikut hukum faraid. Penama KWSP adalah wasi atau pentadbir harta. Penama hendaklah membahagikan wang KWSP, iaitu peninggalan si mati, mengikut hukum faraid.”

Keputusan yang sama turut mengarahkan Bahagian Undang-Undang JAKIM supaya menasihatkan KWSP menyemak semula peraturan penamaannya agar selaras dengan hukum syarak.³ Prinsip yang sama dipakai bagi akaun simpanan yang lain, termasuk SSPN itu sendiri.

Sijil takaful satu pengecualian penting

Bagi sijil takaful pula, kedudukannya perlu dinyatakan dengan lebih tepat, kerana undang-undang berubah selepas keputusan Muzakarah itu dibuat.

Jadual Kesepuluh Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 membenarkan peserta takaful menamakan seseorang sama ada sebagai wasi, ataupun sebagai penerima hibah bersyarat. Pengendali takaful pula diwajibkan memaparkan pilihan itu dengan jelas pada borang penamaan.⁴

Kesan kedua-duanya berlainan sama sekali. Penama sebagai wasi wajib mengagihkan manfaat itu mengikut undang-undang pembahagian pusaka, iaitu faraid bagi orang Islam. Penama sebagai penerima hibah bersyarat pula menerima pemilikan manfaat itu sebaik peserta meninggal dunia dan manfaat itu tidak menjadi sebahagian daripada harta pusaka serta tidak tertakluk kepada hutang peserta.⁴

Jadi soalannya bukan sekadar siapa yang dinamakan. Soalannya ialah kotak yang mana ditanda pada borang penamaan itu.

Perlu ditegaskan bahawa pengecualian ini terpakai kepada sijil takaful sahaja. Ia tidak mengubah kedudukan wang KWSP dan tidak mengubah kedudukan baki simpanan SSPN itu sendiri, kerana kedua-duanya bukan sijil takaful.

Sesiapa yang ingin memastikan seseorang tertentu benar-benar menerima harta itu perlu menggunakan instrumen yang betul, iaitu hibah semasa hayat ataupun penamaan hibah bersyarat yang sah pada sijil takaful, bukan sekadar menamakannya sebagai penama.

Kesimpulan

Akaun SSPN berserta manfaat takaful yang dikaitkan dengannya ialah sebahagian daripada harta pusaka dan kedua-duanya perlu dibahagikan mengikut faraid. Penama yang dilantik hanya pemegang amanah, jadi dia tidak boleh mengambil wang tersebut untuk kepentingan sendiri.

Sebabnya kembali kepada ujian yang sama. SSPN mempunyai nilai terkumpul yang menjadi milik pencarum semasa hayatnya, jadi nilai itu berpindah kepada warisnya apabila dia meninggal dunia. Bandingkan dengan skim yang tiada nilai terkumpul serta tiada caruman individu, contohnya mySalam, yang kedudukannya berlainan sama sekali.

Bagi perancangan yang melibatkan SSPN ataupun instrumen simpanan yang lain, khidmat nasihat boleh didapati melalui halaman rundingan.

Kredit: pengesahan kedudukan takaful SSPN diperoleh pemilik laman ini daripada pertanyaan terus kepada seorang pegawai PTPTN.