Undang-undang.

Sitasi ialah notis yang dikeluarkan dari Pejabat Pendaftar Mahkamah Tinggi atas permintaan seseorang, memanggil orang yang mempunyai hak terdahulu kepada perwakilan supaya MENERIMA ataupun MELEPASKAN hak itu. Asasnya seksyen 9 Akta Probet dan Pentadbiran 1959 dan prosedurnya Aturan 71 kaedah 41 dan 42 Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012. Tiga perkara perlu diketahui sebelum memulakannya. Pemohon mesti memasukkan kaveat dahulu, sitasi disampaikan secara peribadi dan orang yang disitasi ada lapan hari untuk memasuki kehadiran. Sekiranya dia ingkar hadir, dia DISIFATKAN telah melepaskan haknya dan pemohon boleh memohon geran untuk dirinya sendiri. Sitasi tidak wujud dalam urusan pusaka kecil, kerana di situ pegawai memanggil terus di bawah seksyen 11A Akta 98.

Bergantung kepada bentuk pendaftarannya. Perniagaan enterprise tiada keperibadian undang-undang yang berasingan, jadi asetnya harta pusaka pemilik dan pendaftarannya berakhir. Wakil diri ataupun waris terdekat wajib memberitahu Pendaftar dalam tempoh EMPAT BULAN dari tarikh kematian. Syarikat Sendirian Berhad pula entiti berasingan di bawah seksyen 20 Akta 777, jadi asetnya kekal milik syarikat dan yang menjadi pusaka hanyalah saham si mati. Satu perangkap masa perlu diketahui di situ. Apabila pengarah tunggal meninggal dunia dan tiada pengarah baharu dilantik dalam tempoh ENAM BULAN, Pendaftar boleh mengarahkan syarikat itu dipotong daripada daftar.

Tanah di Sabah tidak tertakluk kepada Kanun Tanah Negara, sebaliknya kepada Land Ordinance (Sabah Cap. 68). Lima jenis hak milik yang biasa ditemui ialah Native Title dan Field Register yang kekal serta terhad kepada anak negeri, manakala Town Lease, Country Lease dan Provisional Lease berbentuk pajakan dan terbuka kepada sesiapa. Bagi urusan pusaka, dua perkara perlu diketahui. Seksyen 74 menyerahkan soal pewarisan tanah anak negeri kepada Administration of Native and Small Estates Ordinance dan bukan kepada laluan pusaka kecil yang biasa. Seksyen 75 pula membenarkan pemilik native title menukarnya kepada pajakan dengan keizinan Pengarah dan itulah jalan yang wujud apabila waris bukan anak negeri.

Kanun Tanah Negara menyusun hakmilik kepada tiga bentuk, iaitu hakmilik Pejabat Pendaftar, hakmilik Pejabat Tanah dan hakmilik sementara sebelum ukuran selesai. Seksyen 76 pula menetapkan tanah Kerajaan diberi milik bagi tempoh TIDAK MELEBIHI SEMBILAN PULUH SEMBILAN TAHUN, manakala pemberian selama-lamanya hanya dalam tiga keadaan yang terhad. Bagi urusan pusaka, satu perkara mesti diketahui awal. Lesen Pendudukan Sementara BUKAN harta pusaka, kerana seksyen 68 menamatkannya pada kematian pemegangnya dan ia tidak boleh diserah hak.

Betul, bapa ialah penjaga harta yang pertama dan utama dan subseksyen 89(1) enakmen Selangor menyatakannya dengan jelas. Dua perkara perlu ditambah. Pertama, penjagaan itu tamat pada umur LAPAN BELAS TAHUN, bukan sepanjang hayat. Kedua, ibu tidak perlu bergantung kepada permohonan mahkamah semata-mata, kerana subseksyen 89(3) membenarkan surat cara yang memberi harta itu MENGECUALIKAN bapa daripada menjaganya, lalu Mahkamah yang melantik penjaga.

Titik permulaannya ialah seksyen 85 Akta 303, iaitu jagaan anak tak sah taraf terletak secara EKSKLUSIF pada ibu dan saudara maranya. Lelaki yang menyebabkan kelahiran tiada hak jagaan, tiada nasab, tiada perwalian dan tiada pewarisan. Satu pintu sahaja terbuka kepadanya, iaitu seksyen 86 yang membenarkan Mahkamah menempatkan anak pada orang lain apabila ada HAL KEADAAN LUAR BIASA, dengan kebajikan anak sebagai pertimbangan utama.

Boleh dan kes enam puluh sembilan berbanding tiga puluh satu ini jatuh tepat dalam satu peruntukan baharu. Subseksyen 15(4a) Akta 98, yang dimasukkan pada 2024, membenarkan Pegawai Pembahagian Pusaka memerintahkan tanah itu DIJUAL berdasarkan persetujuan waris yang memegang MAJORITI DUA PERTIGA bahagian apabila ada waris yang gagal bersetuju. Enam puluh sembilan peratus melepasi ambang itu. Perenggan 15(4)(bb), 15(4)(c) dan 15(4)(d) memberi tiga jalan lain, manakala selepas tanah bertukar nama, jalannya seksyen 141a Kanun Tanah Negara.

Borang 14A ialah instrumen yang ditetapkan Kanun Tanah Negara bagi memindah milik tanah berimilik. Seksyen 215 menetapkan borang itu, serta menetapkan juga bahawa hak milik hanya berpindah kepada penerima apabila pindah milik itu didaftarkan. Selagi pendaftaran belum berlaku, tanah itu masih milik pemilik asal walaupun bayaran sudah dijelaskan.

Turun milik daripada pusaka kepada waris itu sendiri tidak dikenakan CKHT, kerana harga pelupusannya disifatkan sama dengan harga pemerolehan. Cukai hanya timbul apabila harta itu dijual selepas itu. Waris yang menjual selepas turun milik mengira tempoh pegangannya dari tarikh turun milik, dengan harga pemerolehan bersamaan nilai pasaran pada tarikh itu. Pentadbir yang menjual sebelum turun milik pula mengira dari TARIKH KEMATIAN dan bukan dari tarikh si mati membeli, dengan harga pemerolehan bersamaan nilai pasaran pada tarikh kematian. Bagi individu warganegara kadarnya tiga puluh peratus dalam tiga tahun pertama, dua puluh peratus pada tahun keempat, lima belas peratus pada tahun kelima dan sifar mulai tahun keenam.

Satu daripada dua akta yang disebut dalam artikel ini TIDAK terpakai kepada orang Islam. Seksyen 31 Akta Pengangkatan 1952 menyatakan akta itu tidak terpakai kepada sesiapa yang menganut agama Islam, sama ada sebagai pengambil anak ataupun apabila anak itu seorang Islam. Jadi bagi keluarga Islam di Semenanjung, hanya SATU laluan wujud, iaitu pendaftaran pengangkatan de facto di bawah Akta 253. Tempoh dua tahun itu pula bukan tempoh keluarga asal boleh menuntut semula, sebaliknya SYARAT KELAYAKAN sebelum pendaftaran boleh dipohon.

Tujuh intipati yang beredar itu tepat pada garis besarnya, tetapi dua daripadanya perlu diperhalusi. Peranan Majlis Agama Islam BELUM berkuat kuasa dengan sendirinya, kerana subseksyen 18(3) menghendaki Menteri mewartakan tarikhnya bagi setiap negeri dengan kelulusan Pihak Berkuasa Negeri. Pentadbir sementara di bawah seksyen 8c pula bukan sekadar pengumpul maklumat, sebaliknya mempunyai SEGALA HAK DAN KUASA pentadbir am kecuali membahagikan pusaka.

Betul, kaveat persendirian tidak terbatal dengan sendirinya apabila pengkaveat meninggal dunia dan kanun sendiri mengesahkannya. Subseksyen 325(1) Kanun Tanah Negara membenarkan kaveat ditarik balik oleh orang yang memasukkannya ATAUPUN OLEH WAKIL DIRINYA. Ertinya pusaka pengkaveat itu sendiri perlu diuruskan dahulu supaya ada wakil diri yang berkuasa menariknya. Tuan punya tanah pula tidak perlu menunggu, kerana seksyen 326 membenarkannya memohon kepada Pendaftar dan kaveat itu LUPUT dalam DUA BULAN melainkan perintah mahkamah melanjutkannya.

Perintah pembahagian menetapkan SIAPA dapat APA, manakala surat kuasa mentadbir memberi KUASA menguruskan harta itu. Subseksyen 13(1) Akta 98 mewajibkan pegawai membuat perintah pembahagian pada penghujung perbicaraan. Subseksyen 13(4) pula memberi surat kuasa mentadbir hanya apabila keadaan kes memerlukannya, sama ada menggantikan perintah pembahagian ataupun bersamanya. Contoh paling jelas ada dalam subseksyen 13(7), iaitu apabila pusaka itu muflis.

Seksyen 1 menetapkan nama rasmi Akta 98 serta cara ia dikuatkuasakan. Akta ini tidak pernah berkuat kuasa serentak di seluruh Malaysia. Ia dibawa masuk negeri demi negeri melalui warta, bermula di Kelantan pada 1 Disember 1955 sehingga Wilayah Persekutuan Labuan pada 1 Januari 1989.

Dalam perbicaraan pusaka kecil, pegawai menentukan agama si mati sebelum apa-apa pembahagian dibuat. Jawapannya menentukan rejim mana yang terpakai, iaitu faraid bagi orang Islam atau Akta Pembahagian bagi bukan Islam. Kedua-duanya memberi hasil yang berbeza kepada waris yang sama.

Seksyen 2 ialah kamus rasmi Akta 98. Ia menetapkan makna setiap istilah penting dalam akta itu, termasuk siapa pegawai yang mengendalikan pusaka kecil. Pindaan tahun 2022 menukar gelaran pegawai itu daripada Pentadbir Tanah kepada Pegawai Pembahagian Pusaka serta memasukkan beberapa takrif yang baharu sama sekali.

Yang menjamin bukan reputasi syarikat, sebaliknya Akta Syarikat Amanah 1949. Akta itu mewajibkan deposit sekuriti dipegang Akauntan Negara sebagai jaminan, mewajibkan wang amanah dipisahkan daripada wang syarikat, dan yang paling kuat, seksyen 33 menjadikannya TIDAK SAH menggulung syarikat secara sukarela selagi ada harta pusaka yang belum selesai ditadbir, melainkan dengan kebenaran Mahkamah.