Pindaan Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955

Pendahuluan

Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955, iaitu Akta 98, mula digubal pada 1955 sebagai Ordinan No. 34 Tahun 1955, lalu disemak pada 1972 sebagai Akta 98 yang berkuat kuasa 1 November 1972.¹

Pindaannya yang paling luas setakat ini ialah Akta A1643, yang mendapat perkenan diraja pada 19 Januari 2022 dan disiarkan dalam Warta pada 25 Januari 2022, lalu berkuat kuasa pada 15 Julai 2024.²

Artikel ini menyusun apa yang sebenarnya berubah, dengan setiap perkara disandarkan kepada seksyennya.

Sejarah had bidang kuasa

Had nilai bidang kuasa dinaikkan berkali-kali supaya akta ini kekal relevan dengan nilai harta semasa.

Senarai pindaan rasmi di hujung cetakan semula Akta 98 menunjukkan bahawa seksyen 3, iaitu seksyen yang membawa had itu, dipinda oleh instrumen berikut.¹

Instrumen	Berkuat kuasa
P.U. (B) 217/1974, Perintah di bawah subseksyen 3(2)	1 Julai 1974
Akta 160, Akta Mata Wang Malaysia (Ringgit) 1975	29 Ogos 1975
Akta A399, Pindaan 1977	10 Jun 1977
Akta A533	18 Oktober 1979
Akta A702	1 Januari 1989

Dua lagi pindaan berlaku selepas cetakan itu, iaitu pada 2009 dan pada 2024.

Angka ringgitnya pula perlu dinyatakan dengan berhati-hati. Yang dapat saya sahkan sendiri ialah dua perkara. Cetakan semula rasmi yang menggabungkan pindaan sehingga 1 Januari 2006 menyebut enam ratus ribu ringgit, jadi itulah angka yang terpakai sehingga sekurang-kurangnya tahun itu.¹ Dan Akta A1643 sendiri menggantikan perkataan dua juta dengan lima juta, jadi angka sebelum 2024 memang dua juta.²

Angka yang lebih awal, iaitu lima ribu, sepuluh ribu, dua puluh lima ribu, lima puluh ribu dan tiga ratus ribu, saya kekalkan sebagai maklumat yang saya terima. Saya belum dapat mengesahkan jumlah ringgitnya pada teks rasmi, jadi anggaplah ia latar sejarah dan bukan rujukan.

Satu perkara yang perlu ditegaskan pula ialah pertukaran mata wang. Ia datang melalui Akta Mata Wang Malaysia (Ringgit) 1975 yang berkuat kuasa 29 Ogos 1975, bukan melalui pindaan 1977.¹

Dua perubahan yang mengubah siapa yang layak

Inilah dua perkara yang paling banyak memberi kesan kepada orang biasa.

Had dinaikkan kepada lima juta ringgit. Akta A1643 menggantikan perkataan dua juta dengan lima juta dalam subseksyen 3(2).²

Syarat harta tak alih digugurkan. Pindaan yang sama menggantikan perkataan wholly or partly of immovable dengan perkataan of any.² Takrif property yang baharu pula berbunyi harta tak alih, harta alih, ataupun kedua-duanya.²

Maknanya pusaka yang hanya berupa wang dalam bank kini layak difailkan di Pejabat Pembahagian Pusaka, sedangkan sebelum ini ia terpaksa ke Mahkamah Tinggi ataupun ke Amanah Raya. Tempat yang betul bagi setiap keadaan dihuraikan dalam artikel urusan pusaka yang waris tidak bagi kerjasama difailkan di mana.

Struktur jawatan yang baharu

Bahagian Ia yang baharu mewujudkan satu rantaian arahan yang jelas.

Menteri hendaklah melantik seorang Presiden Pembahagian Pusaka daripada kalangan Pegawai Pembahagian Pusaka.² Presiden mempunyai kawalan serta penyeliaan langsung ke atas semua pegawai yang dilantik di bawah akta dan kuasa menentukan bidang kuasa wilayah setiap pegawai.²

Menteri juga boleh melantik Timbalan Presiden dan melantik Pegawai Pembahagian Pusaka daripada kalangan pegawai awam.²

Selain itu, gelaran Land Administrator digantikan dengan Estate Distribution Officer di seluruh akta, kecuali dalam takrifnya sendiri dan dalam empat seksyen tertentu.² Takrif Ketua Pengarah Tanah dan Galian serta Pengarah Tanah dan Galian pula dipadam.² Beza antara jabatan yang terlibat dihuraikan dalam artikel apa beza JKPTG dengan PTG.

Dua laluan baharu bagi mempercepatkan kes

Pembahagian terus tanpa bicara. Seksyen 8b yang baharu membenarkan pemohon memohon perintah pembahagian terus apabila petisyen itu terdiri daripada harta alih sahaja dan tidak melebihi enam ratus ribu ringgit. Subseksyen 8b(3) menyatakan petisyen itu tidak akan dibicarakan.² Borangnya serta ketiga-tiga keadaan yang layak dihuraikan dalam artikel pembahagian ringkas di bawah seksyen 8B.

Jualan atas persetujuan majoriti dua pertiga. Subseksyen 15(4a) yang baharu membenarkan pegawai memerintahkan tanah dijual berdasarkan persetujuan waris yang memegang majoriti dua pertiga bahagian, apabila ada waris yang gagal bersetuju dengan jualan itu.²

Ditambah pula surat kuasa mentadbir sementara di bawah seksyen 8c, yang boleh diberikan kepada pemohon ataupun mana-mana waris sementara menunggu perintah pembahagian. Pentadbir itu mempunyai semua hak dan kuasa pentadbir am, kecuali kuasa membahagikan pusaka.²

Perlu dinyatakan dengan jujur bahawa saya tidak menemui apa-apa tempoh tiga bulan dalam seksyen 8c dan seksyen itu juga tidak mengehadkan tugas pentadbir sementara kepada mendapatkan maklumat penyata sahaja.²

Perubahan yang menambah kerja pemohon

Tiga perkara berpindah ke bahu pemohon dan ketiga-tiganya perlu dirancang.

Menyampaikan notis bicara. Seksyen 9 dipinda supaya notis dihantar kepada pemohon dan pemohon pula yang wajib menyampaikan salinannya kepada semua waris yang dinamakan berserta alamatnya dalam petisyen. Subseksyen 9(2) tentang penyiaran notis pula dimansuhkan.²

Mendaftarkan perintah. Subseksyen 16(1) ditukar supaya pemohon yang menguruskan pendaftaran perintah setakat ia berkaitan tanah, bukan lagi Pentadbir Tanah.²

Menyertakan dokumen sokongan. Subseksyen 8(2) kini menghendaki dokumen sokongan yang membuktikan setiap pernyataan yang dituntut dalam petisyen.²

Ketiga-tiga tugas ini dijalankan melalui borang tertentu dan setiap borang itu dihuraikan satu per satu dalam borang-borang di bawah Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955.

Perubahan yang memudahkan waris

Sahabat wakil bagi waris yang uzur. Takrif patient yang baharu berbunyi seorang benefisiari tunggal yang menghidap penyakit atau kecederaan yang serius, ataupun yang terlantar dan tidak dapat menghadiri apa-apa prosiding di bawah akta.² Bagi orang sedemikian, pegawai melantik seorang sahabat wakil, dengan mengambil kira keadaan ataupun sebab perubatan yang menjadikannya tidak dapat mewakili dirinya.² Sahabat wakil itu membantunya setakat yang tidak memudaratkan kepentingannya.²

Penilai swasta diterima. Takrif valuation officer diluaskan supaya termasuk penilai berdaftar di bawah Akta Penilai, Pentaksir, Ejen Harta Tanah dan Pengurus Harta 1981.² Subseksyen 8(6a) yang baharu pula menetapkan bahawa apabila penilaian lebih daripada satu, pegawai memeriksa setiap satu lalu memutuskan yang mana hendak dipakai dan keputusannya muktamad.²

Pembetulan kesilapan tulisan tanpa ulang bicara. Seksyen 16a yang baharu membenarkan pegawai membetulkan kesilapan tulisan pada perintah terus.²

Kehadiran orang awam boleh dibataskan. Subseksyen 11(2a) yang baharu memberi pegawai kuasa membataskan akses orang awam kepada pendengaran, apabila dia berpuas hati ia wajar demi kepentingan keselamatan awam, ketenteraman awam ataupun kesusilaan, ataupun atas sebab lain yang mencukupi.²

Peranan Majlis Agama Islam

Buat pertama kalinya, Majlis Agama Islam Negeri diberi peranan dalam akta ini.

Takrif Majlis dimasukkan ke dalam seksyen 2.² Majlis kini disenaraikan antara pihak yang boleh memfailkan petisyen pembahagian, iaitu menggantikan peranan penghulu dan Pegawai Penempatan yang dipadam daripada seksyen 8(1).² Takrif penghulu itu sendiri dipadam daripada seksyen 2.²

Seksyen 18 digantikan sepenuhnya dengan Duty of Corporation and Majlis. Ia menetapkan bahawa apabila tiada prosiding diambil dalam tempoh enam bulan dari tarikh kematian, Perbadanan ataupun Majlis boleh melaporkannya kepada pegawai, lalu pegawai boleh meminta mereka memfailkan petisyen.²

Majlis juga ditambah sebagai pilihan selain Perbadanan dalam seksyen 16, iaitu tempat wang waris didepositkan.²

Satu syarat penting perlu diketahui. Bahagian yang berkenaan Majlis berkuat kuasa hanya pada tarikh yang ditetapkan Menteri dengan kelulusan Pihak Berkuasa Negeri melalui pemberitahuan dalam Warta.² Jadi ia belum semestinya terpakai di setiap negeri.

Rayuan dan bidang kuasa wilayah

Rayuan. Perlu diperbetul satu perkara yang kerap disebut. Laluan rayuan ke Mahkamah Tinggi bukan perkara baharu. Subseksyen 29(1) dalam teks lama sudah pun membenarkan orang yang terkilan merayu ke Mahkamah Tinggi.¹

Yang berubah ialah tempoh tiga puluh hari kini dimasukkan ke dalam akta itu sendiri dan prosedur rayuan kini tertakluk kepada kaedah-kaedah mahkamah yang terpakai di Mahkamah Tinggi.² Sebelum ini tempoh serta prosedurnya ditetapkan melalui kaedah, bukan melalui akta.¹

Bidang kuasa wilayah. Perkataan district digantikan dengan State dalam seksyen 4, jadi petisyen boleh didengar di mana-mana dalam negeri yang sama tanpa terikat kepada daerah.²

Pemfailan dalam talian

Satu perkara perlu dijelaskan kerana ia kerap dikaitkan dengan pindaan ini.

Saya tidak menemui apa-apa peruntukan tentang pemfailan elektronik dalam Akta A1643.² Yang ada ialah subseksyen 8b(2) yang menyerahkan cara permohonan kepada peraturan.

Pemfailan dalam talian itu sampai melalui peraturan serta sistem, bukan melalui akta. Panduan rasmi JKPTG kini menetapkan setiap permohonan baharu hendaklah dibuat melalui Borang A secara dalam talian di myland.gov.my dan permohonan berikutnya melalui Borang P di laman yang sama.³

Nasihat untuk waris

Empat perkara wajar diberi perhatian selepas pindaan ini.

Utamakan muafakat. Pembahagian secara muafakat hanya diterima apabila semua waris dewasa bersetuju, jadi berbincang sebelum bicara menjimatkan banyak masa.

Bersegera membuat tuntutan. Kelewatan menimbulkan kematian berlapis dan setiap lapisan menambah bilangan waris yang perlu dikumpulkan.

Rancang untuk tiga kerja tambahan. Menyampaikan notis, mendaftarkan perintah dan menyertakan dokumen sokongan kini tanggungjawab pemohon.

Semak sama ada laluan pantas terbuka. Apabila pusaka itu hanya harta alih dan tidak melebihi enam ratus ribu ringgit, pembahagian terus tanpa bicara mungkin memadai.

Kesimpulan

Akta A1643 mengubah tiga perkara sekali gus, iaitu siapa yang layak memohon, di mana dan bagaimana kes itu berjalan dan siapa yang memikul kerjanya.

Yang paling besar kesannya kepada orang biasa ialah dua perkara. Had lima juta ringgit dan pengguguran syarat bahawa pusaka kecil mesti mengandungi tanah. Kedua-duanya membuka pintu kepada keluarga yang sebelum ini terpaksa ke Mahkamah Tinggi.

Yang paling kerap terlepas pandang pula ialah tanggungjawab yang berpindah kepada pemohon. Sesiapa yang menguruskan pusaka hari ini perlu merancang untuk kerja tambahan itu sejak awal.

Ringkasan tujuh intipati yang beredar tentang pindaan ini, berserta dua yang perlu diperhalusi, ada dalam intipati pindaan Akta Harta Pusaka Kecil.