Kanun Tanah Negara.

JKPTG jabatan persekutuan di bawah Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam, manakala PTG jabatan negeri di bawah kerajaan negeri masing-masing. Urusan pusaka kecil dikendalikan oleh Bahagian Pengurusan Pusaka JKPTG yang mempunyai cawangan di setiap negeri. Mulai 15 Julai 2024, Akta A1643 menggantikan gelaran Pentadbir Tanah dalam Akta 98 dengan Pegawai Pembahagian Pusaka, memansuhkan peranan Pengarah Tanah dan Galian dalam akta itu, lalu meletakkan kesemua pegawai di bawah seorang Presiden Pembahagian Pusaka. Bidang kuasa juga naik daripada peringkat daerah kepada peringkat negeri dan rayuan ke Mahkamah Tinggi kini terhad kepada tiga puluh hari.

Kanun Tanah Negara menyusun hakmilik kepada tiga bentuk, iaitu hakmilik Pejabat Pendaftar, hakmilik Pejabat Tanah dan hakmilik sementara sebelum ukuran selesai. Seksyen 76 pula menetapkan tanah Kerajaan diberi milik bagi tempoh TIDAK MELEBIHI SEMBILAN PULUH SEMBILAN TAHUN, manakala pemberian selama-lamanya hanya dalam tiga keadaan yang terhad. Bagi urusan pusaka, satu perkara mesti diketahui awal. Lesen Pendudukan Sementara BUKAN harta pusaka, kerana seksyen 68 menamatkannya pada kematian pemegangnya dan ia tidak boleh diserah hak.

Sebelum borang diisi, satu perkara perlu disemak. Waris yang menerima tanah melalui perintah pembahagian pusaka kecil TIDAK menggunakan Borang 14A, kerana perintah itu didaftarkan di bawah seksyen 348. Bagi laluan probet atau surat kuasa mentadbir Mahkamah Tinggi, wakil diri didaftarkan dahulu di bawah seksyen 346 dan kemudian memindahkan tanah kepada waris dengan Borang 14A. Selain itu Borang 14A dipakai antara pihak yang masih hidup. Tiga medan yang paling kerap tersilap ialah bahagian setiap penerima apabila tanah dipindahkan kepada lebih seorang, alamat dalam Malaysia bagi pihak yang tinggal di luar negara dan klausa pengesahan yang mesti mengikut Borang 13B.

Borang 14A ialah instrumen yang ditetapkan Kanun Tanah Negara bagi memindah milik tanah berimilik, termasuk pindah milik kasih sayang antara ahli keluarga. Hak milik hanya berpindah apabila pindah milik itu didaftarkan. Pindah milik kasih sayang dikenakan duti setem seperti jualan kecuali pasangan itu disenaraikan dalam perintah pengecualian, seperti ibu bapa dengan anak serta suami isteri.

Dua istilah perlu dibezakan dahulu kerana undang-undangnya berlainan. Pecah sempadan ialah seorang tuan punya memecah tanahnya sendiri dan bagi tanah pertanian setiap bahagian tidak boleh kurang daripada dua per lima hektar. Pecah bahagian pula ialah tuan punya bersama membahagikan tanah yang dimiliki bersama dan had dua per lima hektar itu TIDAK terpakai kepadanya, walaupun tanah pertanian yang seluas dua per lima hektar atau kurang dirujuk kepada Pihak Berkuasa Negeri untuk diluluskan. Inilah yang biasanya diperlukan waris. Lebih penting lagi, seksyen 141a Kanun Tanah Negara membenarkan seorang tuan punya bersama memohon pecah bahagian WALAUPUN tuan punya bersama yang lain enggan menyertai ataupun memberi persetujuan.

Betul, kaveat persendirian tidak terbatal dengan sendirinya apabila pengkaveat meninggal dunia dan kanun sendiri mengesahkannya. Subseksyen 325(1) Kanun Tanah Negara membenarkan kaveat ditarik balik oleh orang yang memasukkannya ATAUPUN OLEH WAKIL DIRINYA. Ertinya pusaka pengkaveat itu sendiri perlu diuruskan dahulu supaya ada wakil diri yang berkuasa menariknya. Tuan punya tanah pula tidak perlu menunggu, kerana seksyen 326 membenarkannya memohon kepada Pendaftar dan kaveat itu LUPUT dalam DUA BULAN melainkan perintah mahkamah melanjutkannya.

Jawapannya bergantung pada jalan mana yang diambil. Sekiranya perampasan itu DIBATALKAN di bawah seksyen 133 Kanun Tanah Negara, tanah itu kembali kepada hak milik lama dan ia harta pusaka. Sekiranya tanah itu diberimilik semula sebagai permohonan baharu, ia hak milik pemohon sendiri dan bukan pusaka. Resit serta surat daripada pejabat tanah yang menentukan yang mana satu.

Geran probet memberi wasi kuasa mentadbir, tetapi ia tidak menukar nama dalam geran tanah. Wasi mesti didaftarkan dahulu sebagai wakil di bawah seksyen 346 Kanun Tanah Negara. Selepas itu barulah dia boleh menyempurnakan Borang 14A bagi memindahkan tanah itu kepada penerima wasiat. Jalan pusaka kecil pula tidak memerlukan Borang 14A, kerana perintah pembahagian didaftarkan terus di bawah seksyen 348.

Kedua-duanya berakhir dengan nama baharu dalam geran, tetapi jalannya berlainan sama sekali dalam Kanun Tanah Negara. Turun milik ialah PERPINDAHAN hakmilik akibat kematian dan ia didaftarkan sebagai memorial oleh Pendaftar, iaitu di bawah seksyen 346 bagi wakil diri si mati dan seksyen 348 bagi perintah pembahagian pusaka kecil. Pindah milik pula URUS NIAGA dan ia disempurnakan melalui satu surat cara iaitu Borang 14A di bawah seksyen 215 ataupun 217. Perbezaan itu menjelaskan mengapa dokumen, kos serta duti setem kedua-duanya tidak sama.

Tanah tuan tidak hilang bersama gerannya. Dokumen yang muktamad ialah daftar hakmilik di pejabat pendaftaran, bukan salinan dalam almari rumah. Yang dipohon pula bukan geran baharu. Ia hakmilik sambungan di bawah seksyen 166 Kanun Tanah Negara, ataupun salinan pendua di bawah seksyen 175 apabila daftar hakmilik tidak perlu diganti. Waris pun boleh memohon, kerana akta membenarkan permohonan oleh sesiapa yang menuntut melalui tuan punya.

Tanah yang banyak nama dipegang secara tuan punya bersama dan setiap nama memegang bahagian tak berbahagi. Pilihan waris ialah kekal bersama, pecah bahagian walaupun ada yang enggan, menjual atau membeli bahagian tak berbahagi ataupun memohon perintah mahkamah di bawah seksyen 145 Kanun Tanah Negara. Jika geran masih atas nama si mati, Pegawai Pembahagian Pusaka boleh mengelakkan banyak nama sejak awal.