waris enggan.

Sitasi ialah notis yang dikeluarkan dari Pejabat Pendaftar Mahkamah Tinggi atas permintaan seseorang, memanggil orang yang mempunyai hak terdahulu kepada perwakilan supaya MENERIMA ataupun MELEPASKAN hak itu. Asasnya seksyen 9 Akta Probet dan Pentadbiran 1959 dan prosedurnya Aturan 71 kaedah 41 dan 42 Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012. Tiga perkara perlu diketahui sebelum memulakannya. Pemohon mesti memasukkan kaveat dahulu, sitasi disampaikan secara peribadi dan orang yang disitasi ada lapan hari untuk memasuki kehadiran. Sekiranya dia ingkar hadir, dia DISIFATKAN telah melepaskan haknya dan pemohon boleh memohon geran untuk dirinya sendiri. Sitasi tidak wujud dalam urusan pusaka kecil, kerana di situ pegawai memanggil terus di bawah seksyen 11A Akta 98.

Senaraikan waris yang enggan itu dalam petisyen seperti biasa, kerana haknya tidak terhapus kerana sikapnya dan permohonan tidak boleh lengkap tanpa namanya. Kemudian usahakan alamatnya, kerana sejak 15 Julai 2024 tugas menyampaikan notis bicara kepada waris lain sudah berpindah kepada PEMOHON dan peruntukan penyiaran notis pula dimansuhkan. Bicara boleh diteruskan walaupun dia tidak hadir, kerana proviso kepada subseksyen 9(1) menyatakan prosiding tidak terbatal kerana kegagalan menyampaikan notis melainkan Mahkamah Tinggi berpendapat ia menyebabkan ketidakadilan yang nyata. Yang terhalang oleh keengganannya hanyalah muafakat, bukan pembahagian faraid.

Boleh dan kes enam puluh sembilan berbanding tiga puluh satu ini jatuh tepat dalam satu peruntukan baharu. Subseksyen 15(4a) Akta 98, yang dimasukkan pada 2024, membenarkan Pegawai Pembahagian Pusaka memerintahkan tanah itu DIJUAL berdasarkan persetujuan waris yang memegang MAJORITI DUA PERTIGA bahagian apabila ada waris yang gagal bersetuju. Enam puluh sembilan peratus melepasi ambang itu. Perenggan 15(4)(bb), 15(4)(c) dan 15(4)(d) memberi tiga jalan lain, manakala selepas tanah bertukar nama, jalannya seksyen 141a Kanun Tanah Negara.

Dua istilah perlu dibezakan dahulu kerana undang-undangnya berlainan. Pecah sempadan ialah seorang tuan punya memecah tanahnya sendiri dan bagi tanah pertanian setiap bahagian tidak boleh kurang daripada dua per lima hektar. Pecah bahagian pula ialah tuan punya bersama membahagikan tanah yang dimiliki bersama dan had dua per lima hektar itu TIDAK terpakai kepadanya. Inilah yang biasanya diperlukan waris. Lebih penting lagi, seksyen 141a Kanun Tanah Negara membenarkan seorang tuan punya bersama memohon pecah bahagian WALAUPUN tuan punya bersama yang lain enggan menyertai ataupun memberi persetujuan.

Waris tidak perlu merayu kepada waris lain yang menyimpan sijil kematian. Sepuluh kategori pemohon boleh memohon cabutan daftar kematian sendiri di mana-mana pejabat JPN, dengan Borang JPN.LM13 dan bayaran RM10 bagi carian serta RM5 bagi cabutan. Seksyen 32 Akta 299 pula membenarkan mana-mana orang memohon Perakuan Kematian. Sekiranya waris berkeras menyimpannya, seksyen 11A Akta 98 memberi Pegawai Pembahagian Pusaka kuasa Mahkamah Majistret untuk memaksa pengemukaan dokumen dan keengganan itu satu kesalahan. Bagi kematian lama yang belum didaftarkan pula, ada jalan pendaftaran lewat.

Yang menentukan tempat bukan pertikaian antara waris, tetapi ada atau tiada wasiat dan nilai harta. Seksyen 5 Akta 98 mengekalkan bidang kuasa eksklusif Mahkamah Tinggi apabila ada wasiat yang sah. Bagi kes tanpa wasiat pula, seksyen 3 yang dipindakan pada 2024 mentakrifkan pusaka kecil sebagai harta APA-APA JENIS yang tidak melebihi RM5 juta dan seksyen 4 memberi Pegawai Pembahagian Pusaka bidang kuasa EKSKLUSIF ke atasnya. Seksyen 7 malah mengarahkan Pendaftar Mahkamah Tinggi memindahkan petisyen pusaka kecil kepada pegawai itu. Pertikaian antara waris pula diputuskan di situ juga, di bawah seksyen 14.

Boleh diselesaikan dan tempatnya ditentukan oleh undang-undang dan bukan oleh pilihan waris. Pusaka tanpa wasiat yang nilainya tidak melebihi lima juta ringgit difailkan di Pejabat Pembahagian Pusaka, manakala pusaka yang melebihi had itu ataupun yang ada wasiat dibawa ke Mahkamah Tinggi. Sejak 15 Julai 2024 pusaka kecil tidak lagi perlu mengandungi tanah, jadi pusaka yang hanya berupa wang tunai pun boleh masuk. Pusaka yang hanya berupa harta alih tidak melebihi enam ratus ribu ringgit malah boleh diselesaikan dengan perintah pembahagian terus tanpa bicara langsung. Memilih tempat yang salah pun tidak mematikan permohonan kerana akta mewajibkan ia dipindahkan.

Boleh. Urusan pusaka tidak terhenti kerana seorang waris enggan hadir ataupun enggan menandatangani. Pegawai Pembahagian Pusaka mempunyai kuasa Mahkamah Majistret untuk memanggil sesiapa yang dihantar notis dan seksyen 11A(2) menjadikan orang itu terikat di sisi undang-undang dalam erti seksyen 174 dan 175 Kanun Keseksaan. Ketidakhadiran juga tidak membatalkan prosiding. Perlu dibezakan antara enggan hadir dengan enggan bersetuju, kerana yang terhalang hanyalah muafakat, bukan pembahagian faraid. Bahagian waris yang enggan tetap penuh dan wangnya didepositkan dengan Amanah Raya Berhad yang memegangnya sebagai pemegang amanah untuknya.