Maut 8 Hari Selepas Beli Insurans, Pampasan Milik Siapa?

Pendahuluan

Pada Julai 2026, Sinar Harian melaporkan kisah seorang wanita di India yang meninggal dunia akibat serangan jantung hanya lapan hari selepas membeli polisi insurans hayat. Syarikat insurans pada mulanya menolak tuntutan keluarganya. Suruhanjaya pengguna kemudian memerintahkan perlindungan 2 juta rupee, iaitu kira-kira RM85,800, dibayar kepada suami dan tiga anaknya.¹

Kes itu berlaku di luar negara dan laporan tidak menyebut agama si mati. Namun ia menimbulkan dua soalan yang sering ditanya keluarga Muslim di Malaysia. Bagaimana kedudukan insurans konvensional di sisi syarak? Dan apabila pampasan dibayar selepas kematian, wang itu milik siapa?

Ajal tidak menunggu perancangan

Lapan hari sahaja memisahkan pembelian polisi itu dengan kematian.

وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ ۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً ۖ وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ

“Dan bagi tiap-tiap umat ada tempoh (yang telah ditetapkan); maka apabila datang tempohnya, tidak dapat mereka dikemudiankan walau sesaatpun, dan tidak dapat pula mereka didahulukan.”

Ayat ini mengingatkan bahawa ajal tidak dapat ditangguh dan tidak dapat dipercepat.² Persediaan bagi keluarga, sama ada perlindungan kewangan, dokumen ataupun memahami faraid, bukan urusan hari tua. Islam juga menggalakkan persediaan itu. Dalam hadis Sa’d bin Abi Waqqas, Nabi ﷺ bersabda bahawa meninggalkan waris dalam keadaan berkecukupan lebih baik daripada meninggalkan mereka meminta-minta kepada manusia.⁵

Bagi seorang Muslim pula, cara bersedia itu juga mesti menepati syarak.

Kenapa insurans konvensional dipersoalkan?

KWSP menyatakan pada halaman rasmi i-Lindung bahawa ahli beragama Islam amat disarankan memilih takaful, kerana Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan telah memutuskan insurans konvensional sebagai muamalah yang tidak patuh syariah. Sebabnya ialah unsur gharar, maysir dan riba dalam kontraknya.³

Yang dipersoalkan bukan konsep perlindungan itu sendiri, tetapi struktur kontraknya. Takaful pula ditakrifkan oleh Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 sebagai susunan berasaskan bantuan bersama, iaitu peserta menyumbang kepada satu tabung bersama yang memberi manfaat kepada peserta atau benefisiari mereka apabila berlaku peristiwa yang dipersetujui.⁶ Perbandingan produk dalam platform KWSP dihuraikan dalam artikel i-Lindung KWSP.

Pampasan itu milik siapa?

Inilah bahagian yang paling berkait dengan pusaka. Andaikan pampasan itu dibayar atas kematian seorang Muslim di Malaysia. Jawapannya bergantung kepada jenis produk dan jenis penamaan.

Takaful dengan penama penerima hibah bersyarat

Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 membenarkan peserta menamakan penerima manfaat sebagai penerima hibah bersyarat. Manfaat itu berpindah milik kepada penerima apabila peserta meninggal dunia. Ia bukan sebahagian harta pusaka dan tidak tertakluk kepada hutang si mati.⁷

Takaful dengan penama wasi

Penama yang dilantik sebagai wasi pula wajib membahagikan manfaat itu mengikut wasiat atau undang-undang pusaka yang terpakai.⁷ Bagi orang Islam, itu bermakna faraid kepada semua waris yang berhak. Beza dua jenis penamaan ini dihuraikan dalam artikel hibah takaful tidak menyelesaikan semua masalah pusaka.

Pampasan insurans konvensional

Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan kali ke-94 yang bersidang pada 20 hingga 22 April 2011 memutuskan modal pokok yang dibayar pemegang polisi semasa hayatnya dikira harta pusaka dan dibahagikan mengikut faraid. Lebihan pampasan di atas modal pokok tidak boleh diwarisi dan perlu diserahkan kepada Baitulmal ataupun didermakan untuk kebajikan, termasuk kepada fakir miskin. Waris yang sendiri tergolong fakir miskin boleh menerimanya setakat keperluan selepas disahkan pihak berkuasa.⁴

Keputusan itu tidak diwartakan.⁴ Keluarga yang berdepan keadaan ini patut merujuk Majlis Agama Islam atau jabatan mufti negeri sebelum membahagikan apa-apa. Kesannya pada wang perlindungan yang datang bersama akaun atau kad bank dihuraikan dalam artikel khairat kematian bank dan kad kredit.

Apa yang patut disemak sekarang?

Pemegang polisi konvensional patut tahu bahawa kebanyakan perlindungan hayat, perubatan dan kemalangan mempunyai pilihan takaful. Peralihan boleh dibincangkan dengan pengendali takaful.

Semak juga jenis penamaan setiap sijil takaful, sama ada hibah ataupun wasi. Kesannya kepada keluarga sangat berbeza. Kenal pasti aset yang difaraidkan dan yang tidak. Manfaat takaful berhibah terkeluar daripada pusaka, tetapi KWSP, Tabung Haji dan simpanan lain kekal sebagai harta pusaka.

Kira bahagian faraid keluarga supaya setiap ahli tahu haknya. Bagi kes yang sedang berlaku, contohnya pampasan sudah diterima dan waris ramai atau ada pertikaian, dapatkan rundingan sebelum wang itu diagihkan.

Kesimpulan

Kisah wanita yang meninggal lapan hari selepas membeli perlindungan mengingatkan bahawa ajal tidak memberi amaran. Bagi seorang Muslim, cara melindungi keluarga mesti menepati syarak, dari kontrak yang ditandatangani hinggalah cara wang itu diagihkan selepas kematian.

Manfaat takaful berhibah milik penerimanya. Manfaat takaful berpenama wasi difaraidkan. Pampasan insurans konvensional pula hanya modal pokoknya yang diwarisi. Mengetahui perbezaan ini lebih awal mengelakkan keluarga daripada mengambil wang yang bukan hak mereka.