Sedikit atau banyak,
setiap waris ada haknya.

Tanah itu bukan harta pusaka kerana kelulusannya luput apabila premium tidak dibayar, jadi ia kekal tanah Kerajaan sehingga diberi milik kepada anak yang memohon. Rumah kayu yang dibina bapa pula memang harta pusaka, tetapi hak adik-beradik hanyalah pada nilai sebenarnya. Bagi rumah yang sudah reput, nilainya lebih kurang nilai kayu yang masih elok. Itulah yang dikira dan dibahagi mengikut faraid, bukan nilai sebuah rumah yang boleh diduduki.

Boleh, tetapi kira faraid dahulu dan tunjukkan bahagian setiap waris. Badal haji dan fidyah yang memang wajib ke atas arwah ialah hutang yang dibayar daripada hartanya sebelum dibahagi. Yang tidak wajib, begitu juga membaiki rumah dan menyimpan wang untuk adik yang sakit, hanya boleh diambil daripada bahagian waris yang rela setelah dia tahu berapa haknya.

Suami arwah ibu memang waris dan bahagiannya satu perempat yang menjadi 3/13 selepas 'aul. Namun haknya hanya pada harta bersih selepas hutang dibayar. Rumah yang dibina dengan wang KWSP ibu masih milik ibu kerana wang itu tidak pernah diserahkan kepada anak-anak, jadi ia harta pusaka walaupun berdiri di atas tanah nenek. Perkongsian perniagaan terbatal dengan kematian ibu. Bahagian ibu sebanyak 60% menjadi pusaka, manakala 40% kekal milik suaminya. Kedua-dua pihak perlu mengira semula hasil dan hutang sepanjang mereka mengusahakannya selepas kematian itu.

Bukan. Harta pusaka ialah harta yang dimiliki arwah ketika dia meninggal dunia. Wang yang diberi oleh orang yang datang melawat selepas kematian tidak pernah menjadi milik arwah, jadi ia tidak difaraidkan. Wang itu milik orang yang dituju oleh pemberinya. Jika seorang kawan menyerahkannya terus kepada seorang anak, wang itu milik anak itu sebaik sahaja diterima.

Yang menentukan tempat bukan pertikaian antara waris, tetapi ada atau tiada wasiat dan nilai harta. Seksyen 5 Akta 98 mengekalkan bidang kuasa eksklusif Mahkamah Tinggi apabila ada wasiat yang sah. Bagi kes tanpa wasiat pula, seksyen 3 yang dipindakan pada 2024 mentakrifkan pusaka kecil sebagai harta APA-APA JENIS yang tidak melebihi RM5 juta dan seksyen 4 memberi Pegawai Pembahagian Pusaka bidang kuasa EKSKLUSIF ke atasnya. Seksyen 7 malah mengarahkan Pendaftar Mahkamah Tinggi memindahkan petisyen pusaka kecil kepada pegawai itu. Pertikaian antara waris pula diputuskan di situ juga, di bawah seksyen 14.

Kelebihannya nyata, iaitu kos pengurusan pusaka ditanggung, dokumen perancangan disediakan dan waris tidak berdepan bil pada saat mereka paling tidak bersedia. Kekurangannya pula bukan sekadar komitmen bulanan. Tiga sebab pembatalan dalam modul syarikat sendiri lebih penting daripada itu dan yang paling perlu difahami ialah langganan terbatal apabila waris menguruskan sendiri ataupun melantik peguam sendiri, iaitu keadaan yang berlaku selepas kematian dan di luar kawalan peserta semasa hidup.