Berapa Kos Melantik Syarikat Menguruskan Harta Pusaka?

Pendahuluan

Keluarga yang tidak mahu menguruskan pusaka sendiri akan bertanya satu soalan yang jarang dijawab dengan angka.

Berapa kosnya.

Jawapan yang selalu diterima ialah bergantung kepada kes dan itu memang betul. Tetapi bentuk kosnya boleh ditunjukkan, kerana ada penyedia yang menerbitkan jadual fi secara bertulis. Artikel ini menggunakan satu jadual sedemikian sebagai contoh yang boleh disemak, iaitu terma dan syarat perkhidmatan Pusaka Luar terbitan Wasiyyah Shoppe Berhad, semakan Disember 2025.¹²

Angka itu angka satu syarikat pada satu tarikh dan ia akan berubah. Yang tidak berubah ialah struktur kosnya dan struktur itulah yang perlu difahami sebelum menandatangani apa-apa.

Perbahasan tentang dakwaan lima peratus yang kerap beredar pula ada dalam artikel kos pengurusan selepas mati, jadi ia tidak diulang di sini.

Dua laluan bermakna dua jadual

Kos bergantung pada mahkamah mana yang akan mendengar kes itu dan itu ditentukan undang-undang, bukan oleh penyedia perkhidmatan.

Pusaka kecil bermaksud harta si mati apa-apa jenis yang tidak melebihi lima juta ringgit dan Pegawai Pembahagian Pusaka mempunyai bidang kuasa eksklusif ke atasnya.⁴ Tetapi ada satu pencetus kedua yang kerap terlepas pandang. Subseksyen 5(1) mengekalkan bidang kuasa eksklusif Mahkamah Tinggi untuk memberikan probet apabila si mati meninggalkan wasiat yang sah, walaupun pusaka itu pusaka kecil.⁴

Jadi dua perkara menentukan laluan, iaitu nilai dan ada atau tiada wasiat. Huraian penuhnya ada dalam perbandingan Al-Wasitah Mutiara dengan Al-Wasitah Berlian.

Jadual pertama, iaitu Pejabat Pusaka Kecil

Perhatikan bahawa jadual ini mempunyai dua paksi, bukan satu.

Nilai harta	1–3 lapisan	4–6 lapisan	7 lapisan ke atas
Kurang RM1 juta	RM6,000	RM7,000	RM8,000
RM1 juta – RM2 juta	RM8,000	RM9,000	RM10,000
RM2 juta – RM3 juta	RM10,000	RM11,000	RM12,000
RM3 juta – RM4 juta	RM12,500	RM13,500	RM14,500
RM4 juta – RM5 juta	RM15,000	RM16,000	RM17,000
Ulang bicara	RM3,000	RM4,000	RM5,000

Paksi kedua itu yang paling bermakna.¹ Lapisan kematian bermaksud berapa kali kematian berlaku sebelum pusaka itu diuruskan, iaitu datuk meninggal, kemudian anaknya meninggal sebelum pusaka datuk selesai dan seterusnya.

Setiap lapisan menambah kira-kira seribu ringgit pada jadual ini, kerana setiap lapisan menambah satu set waris yang perlu dikesan dan dibuktikan. Itulah harga penangguhan, dinyatakan dalam ringgit. Sebab kematian berlapis menyusahkan pengiraan pula dihuraikan dalam kematian berlapis dan beban pembuktian.

Perlu dicatat juga bahawa caj ulang bicara dalam jadual itu hanya terpakai bagi permohonan pertama yang dikendalikan syarikat yang sama.¹

Jadual kedua, iaitu Mahkamah Tinggi Sivil

Di sini angkanya melonjak dan sebabnya berbaloi difahami.

Nilai harta	Setiap perintah	Keseluruhan
Kurang RM5 juta	RM16,000	RM32,000
RM5 juta – RM10 juta	RM23,500	RM47,000
RM10 juta – RM15 juta	RM31,000	RM62,000
RM15 juta – RM20 juta	RM38,500	RM77,000
Melebihi RM20 juta	RM53,500	RM107,000

Lajur tengah itu yang perlu diperhatikan.² Fi dikenakan setiap perintah, iaitu satu bagi Surat Kuasa Mentadbir ataupun Geran Probet dan satu lagi bagi Perintah Pembahagian. Keluarga yang memerlukan kedua-duanya membayar dua kali.

Bandingkan baris pertama kedua-dua jadual. Harta bernilai empat juta ringgit dengan satu lapisan kematian berharga RM15,000 di Pejabat Pusaka Kecil, tetapi RM32,000 sekiranya kes yang sama terpaksa ke Mahkamah Tinggi kerana ada wasiat. Perbezaan itu bukan disebabkan hartanya, sebaliknya disebabkan laluannya.

Sebahagian daripada perbezaan itu ada sebabnya dalam akta. Seksyen 31 Akta 98 menyatakan tiada peguam berhak hadir di hadapan Pegawai Pembahagian Pusaka kecuali dengan kebenaran pegawai dan kos peguam tidak boleh diambil daripada pusaka kecil melainkan nilainya melebihi tiga ribu ringgit dan pegawai membenarkannya atas sebab khas.⁵ Prosiding Mahkamah Tinggi tidak mempunyai had sedemikian.

Apabila syarikat sendiri menjadi wasi

Susunan ini berlainan dan kosnya berlainan.

Fi profesional bagi pelantikan syarikat sebagai wasi bermula RM2,500 setiap perintah bagi harta kurang lima juta, sehingga RM7,500 setiap perintah bagi harta melebihi dua puluh juta.²

Satu baris dalam nota kaki jadual itu perlu dibaca dengan teliti. Terdapat caj tambahan sebanyak 0.5 peratus daripada harta alih sebagai caj pemegang amanah dan ia dikenakan kepada harta pusaka itu sendiri.²

Ertinya caj itu berkadar dengan saiz harta alih, bukan kadar tetap. Pada harta alih bernilai sejuta ringgit, ia RM5,000. Sesiapa yang menimbang susunan ini patut mengira angka tersebut dahulu, kerana ia tidak kelihatan dalam jadual utama.

Apa yang fi perkhidmatan tidak meliputi?

Inilah bahagian yang paling kerap menyebabkan kejutan dan dokumen itu sendiri menyenaraikannya dengan jelas.

Caj rampaian. Akuan bersumpah RM15 dan perbatuan, iaitu jarak perjalanan, RM1.00 sekilometer.¹

Caj statutori. Sijil carian rasmi RM250 setiap hak milik dan sijil faraid sekiranya diperlukan bermula dari RM6,000.¹

Bayaran perintah pusaka. Ini bayaran kepada Pejabat Pusaka Kecil selepas perbicaraan selesai dan kadarnya berperingkat.¹

Nilaian harta pusaka	Bayaran perintah
RM50,000 dan ke bawah	RM50.00
RM50,001 – RM2,000,000	0.2 peratus
RM2,000,001 – RM5,000,000	0.3 peratus

Perkhidmatan tambahan. Pendaftaran perintah pusaka bagi hartanah RM500 setiap hak milik, penukaran geran RM200 setiap hak milik, semakan Borang C RM250 dan kebenaran Pihak Berkuasa Negeri RM500 setiap kebenaran.¹

Perhatikan dua daripadanya dikira setiap hak milik. Keluarga yang mempunyai lapan bidang tanah membayar lapan kali bagi carian rasmi dan lapan kali lagi bagi pendaftaran perintah.

Caj kewangan bank bagi potongan automatik juga tidak termasuk dan ia dikenakan semula kepada pelanggan.³

Bagi laluan Mahkamah Tinggi, pindaan perintah pula berharga RM6,500 setiap satu, sama ada pindaan senarai aset ataupun pindaan perintah pembahagian.²

Terma bayaran dan tiga perkara yang mengikat

Tiga kaedah bayaran ditawarkan, iaitu penuh secara sekali bayar, interim antara dua hingga enam kali bayaran dan ansuran sehingga 85 bulan dengan pendahuluan minimum 20 peratus.³

Pelanggan ansuran dikenakan fi pengurusan berkonsepkan ujrah sebanyak RM10 sebulan dan fi itu tidak dikenakan bagi baki tempoh sekiranya penyelesaian dibuat lebih awal.³

Tiga terma pula mengikat dengan cara yang perlu difahami sebelum menandatangani.

Perintah pusaka tidak diserahkan selagi ada tunggakan.³ Kes boleh selesai di pejabat pusaka sedangkan dokumennya masih tidak sampai ke tangan waris.

Baki selepas kes selesai dianggap hutang dan syarikat boleh mengambil tindakan undang-undang.³ Ansuran sehingga 85 bulan bermakna tanggungan itu boleh berterusan lebih tujuh tahun selepas urusan sebenar sudah tamat.

Pelanggan ansuran mesti melantik penjamin dalam tempoh satu bulan dan sekiranya gagal, syarikat tidak akan memulakan proses.³ Penjamin itu menanggung baki fi sekiranya pelanggan meninggal dunia.

Perlu ditambah bahawa pembatalan selepas tempoh bertenang tujuh hari tidak membawa apa-apa pemulangan wang bagi fi yang sudah dibayar.³

Apa yang patut ditanya mana-mana penyedia?

Soalan di bawah terpakai kepada sesiapa sahaja yang menawarkan perkhidmatan ini, bukan kepada satu syarikat.

Fi ini meliputi berapa perintah? Sekiranya kes memerlukan surat kuasa mentadbir dan perintah pembahagian, tanya sama ada harga yang disebut itu harga satu ataupun kedua-duanya.

Apa yang dikira setiap hak milik? Keluarga bertanah banyak boleh mendapati caj berulang melebihi fi asasnya.

Bila caj rampaian dan caj statutori dibentangkan? Sekiranya jawapannya selepas kes selesai, tanya anggarannya sekarang.

Apa jadi kalau saya gagal membayar sebelum kes selesai? Jawapan yang jujur akan menyebut perintah yang ditahan dan baki yang menjadi hutang.

Kos ulang bicara ditanggung siapa? Harta yang tertinggal memerlukan permohonan baharu dan itu selalunya di luar pakej.

Berapa lama terma harga ini sah? Dokumen yang saya semak membenarkan syarikat meminda terma dengan notis tiga puluh hari, tetapi bagi perubahan jumlah fi perkhidmatan ia memerlukan notis enam puluh hari dan persetujuan pelanggan.³

Kesimpulan

Angka dalam artikel ini angka satu syarikat pada Disember 2025 dan ia akan berubah. Yang berguna daripadanya bukan angkanya, sebaliknya tiga perkara yang kekal.

Pertama, fi asas bukan jumlah bilnya. Caj rampaian, caj statutori, bayaran perintah dan caj setiap hak milik datang selepas itu.

Kedua, penangguhan berharga. Jadual Pejabat Pusaka Kecil mengenakan kira-kira seribu ringgit tambahan bagi setiap kumpulan lapisan kematian, jadi keluarga yang menangguh sepuluh tahun bukan sahaja menyusahkan diri sendiri, malah membayar lebih.

Ketiga, laluan menentukan harga lebih daripada nilai harta. Kes empat juta ringgit di Pejabat Pusaka Kecil dan kes yang sama di Mahkamah Tinggi berbeza lebih dua kali ganda dan yang menentukannya ialah ada atau tiada wasiat yang sah.

Bagi keluarga yang masih menimbang sama ada perlu melantik sesiapa, perkara yang paling murah dibuat hari ini ialah menyenaraikan harta arwah dan menyemak berapa lapisan kematian yang sudah berlaku. Kedua-dua angka itu yang menentukan harganya dan kedua-duanya boleh disemak sendiri tanpa kos.

Senarai dokumen yang perlu dikumpulkan pula ada dalam dokumen wajib dalam fail pewarisan, manakala perlindungan berkanun yang ada apabila urusan itu diserahkan kepada sebuah syarikat amanah dihuraikan dalam syarikat amanah, apa jaminan undang-undangnya.