Bagaimana Memohon Pusaka Kecil di MyLand?

Pendahuluan

Permohonan pusaka kecil dibuat melalui Borang A secara dalam talian di portal MyLand, bagi harta pusaka yang nilainya tidak melebihi RM5 juta.¹²

Nota kemas kini. Artikel ini asalnya diterbitkan pada Ogos 2024 dan menyebut had RM2 juta, dengan RM5 juta disebut sebagai had yang bakal dilaksanakan. Sebenarnya had RM5 juta sudah berkuat kuasa sebelum artikel itu diterbitkan. Ia dinaikkan melalui seksyen 5 Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) (Pindaan) 2022 [Akta A1643], yang berkuat kuasa pada 15 Julai 2024 melalui P.U. (B) 267/2024. Seksyen yang sama turut memansuhkan syarat bahawa harta itu mesti mengandungi harta tak alih, jadi permohonan boleh dibuat walaupun si mati hanya meninggalkan harta alih.²

Artikel ini menerangkan aliran permohonan itu dari awal hingga perintah dikeluarkan, termasuk siapa yang boleh memohon, cara mendaftar dan log masuk MyLand, notis bicara, cara menyemak status dan permohonan berikutnya melalui Borang P. Setiap langkah disertakan dengan seksyen akta ataupun peraturan yang menjadi asasnya. Bimbingan klik demi klik bagi keluarga yang ingin mengisinya sendiri pula disediakan di uruspusaka.com, seperti dalam kotak Langkah seterusnya di hujung artikel.

Siapa yang boleh memohon di MyLand?

Permohonan ini tidak perlu difailkan oleh semua waris bersama. Subseksyen 8(1) Akta 98 membenarkan petisyen dilodgekan oleh mana-mana orang yang mendakwa dirinya berkepentingan dalam pusaka itu sebagai benefisiari, ataupun oleh pemiutang ataupun pembeli.³ Jadi seorang waris yang bersedia sudah memadai untuk memulakan fail.

Pindaan yang berkuat kuasa pada 15 Julai 2024 menggantikan penghulu dan Pegawai Penempatan dalam subseksyen itu dengan Amanah Raya Berhad, Majlis Agama Islam, penjaga dan sahabat wakil.³ Mereka disebut selepas frasa dalam keadaan yang disebut dalam subseksyen 18(1). Bagi Amanah Raya dan Majlis, keadaan itu ialah tiada prosiding dalam tempoh enam bulan selepas kematian, diikuti laporan kepada Pegawai Pembahagian Pusaka yang kemudian boleh meminta mereka memfailkan petisyen dengan persetujuan benefisiari, pemiutang atau pembeli.³

Seksyen 18 tidak menyebut penjaga ataupun sahabat wakil. Maka sama ada mereka juga perlu menunggu enam bulan itu belum jelas daripada lafaz akta. Borang A sendiri menyenaraikan mereka tanpa syarat itu.⁴ Amalan pejabat belum disahkan, jadi semak dengan Unit Pembahagian Pusaka sebelum memfailkan.

Bagi Majlis, subseksyen 8(10) dan 18(3) menangguhkan peranannya di sesebuah negeri sehingga Menteri mewartakan tarikhnya dengan kelulusan Pihak Berkuasa Negeri.³ JKPTG menyebutnya sebagai tertakluk kepada pewartaan setiap negeri.⁵

Soalan Lazim JKPTG menghuraikan golongan itu dengan contoh. Waris termasuk pasangan, anak dan ibu bapa si mati. Pemiutang termasuk pengkaveat. Pembeli ialah pembeli di bawah perjanjian jual beli yang sah. JKPTG turut menyenaraikan pemegang gadaian, pemegang serah hak dan pemegang pajakan tanah si mati.⁵

Beza peranan JKPTG dengan pejabat tanah negeri, termasuk perubahan lain yang dibawa pindaan itu, dihuraikan dalam apa beza JKPTG dengan PTG.

Cara daftar akaun MyLand untuk pusaka kecil

Pusaka kecil online bermaksud permohonan melalui sistem MyLand. Ada dua pintu masuk yang membawa ke sistem yang sama. Pertama, portal jkptg.gov.my, klik JKPTG Online pada capaian Orang Awam, pilih Permohonan Pembahagian Pusaka Kecil dan klik Pengguna Awam. Kedua, terus ke MyLand. JKPTG menyatakan pemohon perlu memilih daftar akaun baru pada sistem MyLAND sebelum boleh mula mengisi permohonan.⁶

Borang Daftar Akaun Baru meminta maklumat berikut.⁷

Medan	Yang perlu diisi
Kategori Pengguna	Pengguna Awam
Jenis Pengguna	Individu (ataupun Agensi Organisasi bagi badan)
No. Kad Pengenalan dan Nama	Nama seperti yang tertera dalam kad pengenalan
E-mel	E-mel yang sah dan aktif. E-mel sementara ditolak sistem
Kata Laluan	Sekurang-kurangnya 12 aksara, gabungan huruf besar, huruf kecil, nombor dan simbol
Telefon dan alamat	Nombor yang boleh dihubungi, alamat berdaftar, negeri, bandar dan poskod
Soalan Keselamatan	Dua soalan berserta jawapannya

E-mel itu bukan sekadar syarat pendaftaran. JKPTG menghantar notis bicara kepada pempetisyen melalui alamat e-mel yang didaftarkan dalam permohonan.⁶ Jadi gunakan e-mel yang memang dibuka setiap hari.

Jika sistem memaparkan mesej Rekod pengguna telah wujud dalam sistem, akaun dengan butiran itu sudah didaftarkan sebelum ini.⁷ Manual dan video rasmi bagi pendaftaran pengguna awam boleh didapati melalui butang Panduan Pengguna pada halaman log masuk.⁸

Cara log masuk MyLand JKPTG

Halaman log masuk berjudul Sistem Pengurusan Tanah Persekutuan dan Pembahagian Pusaka. Ia meminta tiga perkara, iaitu Jenis Pengguna (pilih Pengguna Awam), MyID Pengguna dan Kata Laluan.⁷

Bagi yang terlupa kata laluan, pautan Terlupa Kata laluan meminta MyID dan e-mel yang didaftarkan, lalu menghantar pautan sementara ke e-mel itu. Halaman tersebut memberi nombor kad pengenalan tanpa ruang sebagai salah satu contoh MyID dan mengingatkan pengguna menyemak peti mel spam.⁷ Manual Pengguna MyLAND menunjukkan ID Pengguna bagi pengguna individu sama dengan nombor kad pengenalan yang didaftarkan.⁹

Selepas log masuk, permohonan baharu dan permohonan berikutnya diisi dalam sistem yang sama. Susunan menu sistem itu boleh berubah dari semasa ke semasa, jadi artikel ini tidak menyenaraikan setiap klik.

Mengisi Borang A pusaka kecil secara dalam talian

Borang yang dimaksudkan mempunyai namanya sendiri, iaitu Borang A. JKPTG menyatakan setiap permohonan baharu hendaklah dibuat melalui Borang A secara dalam talian.¹

Maklumat yang perlu diisi
Nama si mati
Nombor kad pengenalan si mati
Maklumat harta pusaka, iaitu tanah, bangunan, akaun bank dan sebagainya
Maklumat semua waris yang berhak

Senarai waris itu yang paling perlu diteliti. Subseksyen 9(1) Akta 98 menghendaki pempetisyen menyampaikan salinan notis bicara kepada orang yang dinamakan dan dialamatkan dalam petisyen sebagai benefisiari ataupun penuntut.¹⁹ Jadi waris yang tidak disenaraikan tidak akan menerima notis untuk hadir pada hari perbicaraan.

Bagi yang mencari Borang A dalam bentuk PDF untuk diisi dengan tangan, halaman muat turun JKPTG hanya menyediakan Borang DDA dan Borang DDC. Borang A dan Borang P tidak disediakan di situ.¹⁰ Kedua-duanya diisi dalam MyLand.¹¹

Semasa menghantar, sistem meminta pemohon memilih Pejabat Pembahagian Pusaka. Jika harta si mati harta alih sahaja ataupun harta tak alih sahaja, pilih mana-mana pejabat di negeri tempat harta itu berada. Jika kedua-duanya terlibat, pilih pejabat di negeri tempat harta tak alih berada.⁵ Nama dan lokasi pejabat bagi setiap negeri ada dalam senarai unit pembahagian pusaka mengikut negeri.

Muat Naik Dokumen Sokongan

Antara dokumen yang disenaraikan JKPTG ialah salinan hak milik ataupun geran yang lengkap, serta salinan bil ataupun resit cukai pintu bagi harta tak alih yang melibatkan rumah dan bangunan.¹

Soalan Lazim JKPTG menyenaraikan dokumen yang perlu dimuat naik bagi Borang A.⁶

Dokumen	Catatan
Salinan sijil kematian	Bukti kematian si mati
Salinan kad pengenalan pemohon dan waris	Muka hadapan dan belakang. Bagi waris bawah 18 tahun, kad pengenalan ataupun sijil kelahiran
Salinan sijil perkahwinan si mati	Ataupun daftar perkahwinan
Salinan hakmilik ataupun geran	Jika belum berhakmilik, surat perjanjian jual beli ataupun Daftar Pegangan
Salinan carian rasmi	Dari Pejabat Tanah Daerah bagi hakmilik HSM, GM dan PM ataupun PTG bagi HSD, GRN dan PN
Salinan bil cukai pintu	Jika berkaitan
Dokumen terkini harta alih	Contohnya penyata akaun simpanan, sijil saham, takaful dan hakmilik kenderaan
Penyata hutang piutang si mati	Jika berkaitan

Soalan Lazim itu tidak menyebut bilangan salinan.⁶

Menghantar Permohonan Itu

Selepas semua maklumat dan dokumen dimasukkan, semak semula permohonan sebelum menghantarnya. Semakan ini penting kerana JKPTG menyatakan permohonan yang sudah dihantar dalam talian tidak boleh dikemas kini. Pindaan ataupun tambahan selepas itu perlu dimaklumkan melalui surat rasmi kepada Pejabat Pembahagian Pusaka yang berkenaan berserta dokumen berkaitan.⁵

Borang A itu sendiri mesti ditandatangani. Panduan JKPTG menyenaraikan Borang A yang lengkap diisi dan ditandatangani di hadapan Majistret ataupun Pesuruhjaya Sumpah sebagai dokumen pertama yang perlu dimuat naik.¹¹

Bagaimana Permohonan Diproses?

Peraturan 3 P.U. (A) 194/2024 menghendaki Pegawai Pembahagian Pusaka memaklumkan Pejabat Pendaftaran Utama mahkamah sebaik sahaja petisyen diterima. Pendaftar kemudian mencari sama ada pusaka si mati pernah dipohon sebelum ini dan memperakui hasilnya dalam Borang C dalam tempoh satu bulan.¹²

Jika sudah ada permohonan terdahulu, petisyen itu dibatalkan dan pempetisyen dimaklumkan. Jika tiada, notis bicara dikeluarkan.¹² Pegawai juga boleh menjalankan siasatan dahulu bagi mengesahkan maklumat ataupun dokumen, melalui notis siasatan dalam Borang DDB.¹²

Jika harta si mati hanya harta alih yang nilainya tidak melebihi RM600,000, pempetisyen boleh memohon pembahagian ringkas melalui Borang DDC dan petisyen itu tidak dibicarakan jika perintah dibuat.³¹² Cara mengisinya ada dalam cara mengisi Borang DDC.

Bagaimana menyemak status permohonan di MyLand?

MyLAND menyediakan halaman e-Semakan Status Permohonan, yang boleh dibuka melalui butang eSemakan pada halaman log masuk. Pilih kategori urusan PPK - Pembahagian Pusaka Kecil untuk menyemak permohonan pusaka kecil.⁸

Fi perintah pusaka kecil dan cara membayarnya

Fi ditetapkan dalam Jadual Kedua peraturan pusaka kecil. Bagi perintah pembahagian ataupun surat kuasa mentadbir, fi bergantung pada nilai harta, iaitu RM30 bagi nilai tidak melebihi RM1,000, RM50 bagi nilai melebihi RM1,000 hingga RM50,000, 0.2% nilai harta bagi nilai melebihi RM50,000 hingga RM2 juta dan 0.3% nilai harta bagi nilai melebihi RM2 juta hingga RM5 juta.²⁰ Fi bagi perintah lain, termasuk perintah permohonan berikutnya, disenaraikan dalam Borang T, Borang E dan Borang F dalam pusaka kecil.

Halaman log masuk MyLAND menyediakan menu ePayment bagi bayaran dalam talian.⁸

Satu perkara yang melegakan. Subseksyen 13(1) Akta 98 menghendaki perintah pegawai membuat peruntukan bagi bayaran balik fi kepada sesiapa yang membayarnya di bawah akta itu.¹³ Jadi simpan resit yuran, kerana ia boleh dituntut semula daripada harta pusaka.

Notis bicara dalam Borang D

Notis bicara bagi petisyen dikeluarkan dalam Borang D, yang bertajuk Notice of Hearing (Petition for Distribution). Ia mesti dikeluarkan tidak kurang daripada tujuh hari sebelum tarikh bicara.¹²

JKPTG menghantar notis itu kepada pempetisyen melalui alamat e-mel yang didaftarkan dalam permohonan. Notis yang sudah dikeluarkan juga boleh disemak dan dicetak dalam MyLAND.⁶

Satu perkara yang ramai tidak sedar. Subperaturan 4(3) menghendaki pempetisyen sendiri menyampaikan salinan notis itu kepada semua orang yang dinamakan dalam petisyen, sama ada dengan tangan, pos ataupun komunikasi elektronik.¹² Jadi pemohon bertanggungjawab memastikan setiap waris yang disenaraikan menerimanya. Sesiapa yang tidak mematuhi kehendak itu boleh dikeluarkan notis arahan dalam Borang DD.¹²

Borang D memanggil semua yang mendakwa berkepentingan dalam pusaka itu hadir pada masa dan tempat yang dinyatakan. Sesiapa yang ingin membantah boleh mengemukakan bantahan bertulis kepada Pegawai Pembahagian Pusaka sebelum tarikh itu.¹² Semua dokumen asal perlu dibawa pada hari bicara.¹⁴

Sesi Perbicaraan di PPK

Pada tarikh yang dinyatakan dalam Borang D, perbicaraan diadakan dan semua yang mendakwa berkepentingan dalam pusaka itu dikehendaki hadir.¹² Bagi waris yang tidak dapat hadir, pegawai boleh mengarahkan pempetisyen mengemukakan surat persetujuan dalam borang yang ditetapkan daripada waris itu. Jika surat itu tidak dikemukakan, pegawai boleh meneruskan sehingga perbicaraan selesai.¹⁹ Surat itu ialah Borang DDA, iaitu Surat Persetujuan, seperti yang dihuraikan dalam panduan menghadiri perbicaraan pusaka kecil.

Pada sesi itu, waris boleh membahagikan pusaka mengikut faraid, ataupun mengikut persetujuan bersama. Sebaiknya cara pembahagian dibincangkan sebelum hari perbicaraan, bukan pada hari itu.

Muafakat dan takharuj

Persetujuan waris ini ada asas berkanunnya. Subseksyen 15(1) Akta 98 membenarkan pegawai membahagikan pusaka mengikut persetujuan waris, apabila dia berpuas hati bahawa semua benefisiari yang cukup umur dan sempurna keupayaan telah bersetuju sesama sendiri dan selepas terma persetujuan itu direkodkan dalam perintah pembahagian.¹⁵

Dalam amalan, kaedah ini dikenali sebagai muafakat, iaitu waris bersetuju membahagikan pusaka berbeza daripada kiraan faraid. Ia tidak sama dengan takharuj. Takharuj pada asalnya akad perdamaian antara waris, iaitu seorang waris keluar daripada pembahagian dan menerima sesuatu yang maklum sebagai balasan, sama ada daripada harta pusaka ataupun daripada harta lain.¹⁶ Huraiannya ada dalam empat cara mengagihkan bahagian takharuj.

Dua perlindungan dalam seksyen yang sama perlu diketahui.

Pertama, pegawai boleh menolak. Walaupun semua waris dewasa sudah bersetuju, pegawai tidak terikat sekiranya persetujuan itu kelihatan tidak adil ataupun tidak saksama.¹⁵

Kedua, waris bawah umur tidak terkecuali secara mutlak. Subseksyen 15(2) membenarkan pegawai bersetuju bagi pihak waris yang masih bawah umur ataupun tidak sempurna keupayaan, apabila pada pendapatnya persetujuan itu demi kepentingan waris tersebut.¹⁵

Jadi kedudukannya bukan bahawa hak mereka sentiasa dikekalkan tanpa kecuali. Kedudukannya ialah keputusan itu di tangan pegawai, bukan di tangan waris yang lain. Tanpa persetujuan itu, pegawai memutuskan siapa benefisiari dan kadar bahagian masing-masing mengikut undang-undang yang terpakai kepada si mati, lalu baki pusaka dibahagikan mengikut bahagian itu.¹⁹

Bahagian waris bawah umur dalam harta tak alih pula didaftarkan atas nama pemegang amanah yang sesuai, berserta kaveat bagi melindungi kepentingannya sepanjang tempoh belum dewasa.¹³

Hasil Sebenar Perbicaraan

Bahagian ini dibetulkan daripada versi asal artikel, kerana ia menyebut Surat Kuasa Mentadbir sebagai hasil yang lalai. Itu tidak tepat.

Subseksyen 13(1) Akta 98 menetapkan bahawa pada penghujung perbicaraan, pegawai membuat perintah. Perintah itu memperuntukkan bayaran duti harta pusaka jika ada, perbelanjaan pengebumian, hutang si mati di mana-mana sahaja ia timbul dan bayaran balik fi. Barulah selepas itu baki pusaka dibahagikan kepada benefisiari.¹³

Surat kuasa mentadbir pula bukan hasil lalai. Subseksyen 13(4) menetapkan bahawa pegawai memberikannya hanya apabila keadaan kes itu menghendakinya, sama ada menggantikan perintah pembahagian ataupun bersamanya.¹³

Hasil	Bila ia dikeluarkan
Perintah Pembahagian	Hasil biasa pada penghujung perbicaraan 13
Surat Kuasa Mentadbir	Hanya apabila keadaan kes menghendakinya, menggantikan ataupun bersama perintah itu 13

Kedua-duanya mempunyai borang tersendiri. Subperaturan 7(1) P.U. (A) 194/2024 menetapkan bahawa pada penghujung perbicaraan, pegawai boleh membuat perintah pembahagian dalam Borang E, memberikan surat kuasa mentadbir dalam Borang F, ataupun kedua-duanya.¹² Isi setiap borang itu dihuraikan dalam Borang T, Borang E dan Borang F dalam pusaka kecil.

JKPTG menyatakan kedua-duanya dengan lafaz yang sama, iaitu Perintah Pembahagian atau Surat Kuasa Mentadbir akan dikeluarkan dalam tempoh tiga puluh hari setelah perbicaraan selesai.¹

Tempoh tiga puluh hari itu berguna bagi keluarga yang tertanya-tanya berapa lama lagi perlu menunggu. Tempoh keseluruhan dari permohonan hingga perintah, serta punca biasa kelewatan, dihuraikan dalam berapa lama urusan pusaka mengambil masa.

Penutupan Fail Permohonan

Perintah pembahagian disimpan di pejabat pegawai sepanjang tempoh notis rayuan boleh diberikan. Selepas itu pempetisyen menguruskan pendaftaran perintah itu setakat yang berkaitan dengan tanah.¹⁹ Waris yang tidak bersetuju dengan perintah pula mempunyai pilihan yang dihuraikan dalam tidak setuju keputusan bicara pusaka kecil.

Sekiranya surat kuasa mentadbir dikeluarkan, pegawai boleh memerintahkan pentadbir mengemukakan akaun ataupun butiran lain tentang pentadbiran itu. Pegawai juga boleh membatalkan surat kuasa itu atas sebab yang difikirkannya wajar, sama ada atas usulnya sendiri ataupun atas permohonan benefisiari atau pemiutang.¹⁹ Langkah waris apabila pentadbir tidak menjalankan tugasnya ada dalam pentadbir pusaka tidak amanah.

Permohonan berikutnya melalui Borang P

Fail yang sudah selesai boleh dibuka semula melalui Permohonan Berikutnya di bawah seksyen 17 Akta 98. JKPTG menerangkannya sebagai permohonan bagi harta yang tertinggal daripada permohonan terdahulu, pembatalan pentadbir ataupun pemegang amanah dan permohonan mendapatkan Perintah Kebenaran Menjual.⁵

Borang P pusaka kecil online

Borang P juga tidak ada dalam bentuk PDF. Halaman panduan JKPTG menyatakan setiap Permohonan Berikutnya dibuat melalui Borang P secara dalam talian di myland.gov.my, iaitu melalui akaun yang sama.¹¹ Tiga perkara perlu diketahui.

Pertama, pejabatnya tetap. Senarai semak rasmi Borang P menetapkan ia dikemukakan di Unit Pembahagian Pusaka tempat permohonan awal diselesaikan, bukan di mana-mana pejabat yang dipilih.¹⁷

Kedua, salinan perintah terdahulu mesti disertakan, berserta dokumen mengikut tujuan. Harta tak alih yang tertinggal memerlukan salinan hakmilik dan carian rasmi, manakala harta alih yang tertinggal memerlukan salinan dokumen harta itu.⁶

Ketiga, tulis permohonan dengan khusus. Borang P dalam warta meminta pemohon menyatakan permohonan khusus yang dipohon, seperti membatalkan pemegang amanah, menarik balik kaveat ataupun membahagikan harta yang tidak diisytiharkan.¹⁸ Cara mengisi setiap medan, berserta contoh borang yang sudah diisi, dihuraikan dalam Borang P pusaka kecil, untuk apa dan cara mengisinya.

Selepas Borang P diterima, pegawai mengeluarkan notis bicara dalam Borang S, juga tidak kurang daripada tujuh hari sebelum bicara. Hasilnya ialah perintah permohonan berikutnya dalam Borang T, ataupun surat kuasa mentadbir dalam Borang F.¹² Harta alih yang tertinggal dan tidak melebihi RM600,000 boleh juga diselesaikan melalui pembahagian ringkas tanpa bicara.³

Nota Penting Sebelum Memohon

Pastikan maklumat yang disertakan tepat dan lengkap. Kedudukan apabila ejaan nama berbeza antara dokumen dihuraikan dalam Perbezaan Ejaan atau Nama pada Hak Milik berbanding Sijil Kematian.

Perbicaraan itu sendiri, termasuk apa yang berlaku di dalam bilik bicara, dihuraikan dalam Perjalanan Urusan Pusaka di PPK.

Perubahan lain yang dibawa Akta A1643 pula dihuraikan dalam Intipati Pindaan Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955.

Kesimpulan

Lima perkara yang patut diingat sebelum memulakan permohonan.

Pertama, had kini RM5 juta dan syarat harta tak alih sudah digugurkan, jadi permohonan boleh dibuat walaupun si mati hanya meninggalkan harta alih.²

Kedua, seorang waris sudah memadai untuk memohon. Pemiutang dan pembeli juga boleh memfailkan petisyen.³

Ketiga, semuanya dalam talian. Akaun MyLand didaftarkan sebagai Pengguna Awam dengan e-mel yang aktif.⁷ Borang A ditandatangani di hadapan Majistret ataupun Pesuruhjaya Sumpah sebelum dimuat naik dan Borang P juga diisi dalam MyLand.¹¹ Notis Borang D dihantar ke e-mel pempetisyen⁶ dan kemudiannya disampaikan oleh pempetisyen sendiri kepada waris lain.¹²

Keempat, hasil biasa perbicaraan ialah Perintah Pembahagian, bukan Surat Kuasa Mentadbir dan tempohnya tiga puluh hari selepas perbicaraan selesai.¹³¹ Harta yang tertinggal kemudian dipohon melalui Borang P di pejabat yang sama.¹⁷

Kelima, muafakat waris ada asas berkanunnya, tetapi pegawai boleh menolaknya sekiranya ia tidak adil dan pegawai juga boleh bersetuju bagi pihak waris bawah umur apabila ia demi kepentingan mereka.¹⁵

Allahu a’lam.