JKPTG.

Pusaka kecil ialah harta si mati yang nilai keseluruhannya tidak melebihi RM5 juta. Sejak Akta A1643 berkuat kuasa pada 15 Julai 2024, ia boleh terdiri daripada apa-apa harta, jadi tanah tidak lagi wajib ada. Nilai itu dikira tanpa menolak hutang si mati. Permohonannya dibuat melalui Borang A secara dalam talian di MyLand. Daftar akaun baru sebagai Pengguna Awam dengan nombor kad pengenalan dan e-mel yang aktif, kemudian log masuk untuk mengisi borang. Seorang waris, pemiutang ataupun pembeli sudah memadai untuk memohon. Borang A yang ditandatangani di hadapan Majistret ataupun Pesuruhjaya Sumpah dimuat naik bersama dokumen sokongan. Harta yang tertinggal kemudian dipohon melalui Borang P, juga dalam talian. Hasil biasa perbicaraan ialah Perintah Pembahagian, dalam tempoh tiga puluh hari.

JKPTG jabatan persekutuan di bawah Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam, manakala PTG jabatan negeri di bawah kerajaan negeri masing-masing. Urusan pusaka kecil dikendalikan oleh Bahagian Pengurusan Pusaka JKPTG yang mempunyai cawangan di setiap negeri. Mulai 15 Julai 2024, Akta A1643 menggantikan gelaran Pentadbir Tanah dalam Akta 98 dengan Pegawai Pembahagian Pusaka, memansuhkan peranan Pengarah Tanah dan Galian dalam akta itu, lalu meletakkan kesemua pegawai di bawah seorang Presiden Pembahagian Pusaka. Bidang kuasa juga naik daripada peringkat daerah kepada peringkat negeri dan rayuan ke Mahkamah Tinggi kini terhad kepada tiga puluh hari.

Pada tahun 2005, dilaporkan 900,000 daripada 6.2 juta hak milik tanah di seluruh negara masih berdaftar atas nama pemilik yang sudah meninggal dunia. Kesannya bukan sekadar cukai tertunggak. Waris yang tanahnya diambil untuk projek kerajaan tidak dapat menerima wang pampasan, malah hilang hak merayu atas nilai pampasan itu.

Borang dalam urusan pusaka kecil mengikut peringkat, bermula dengan Borang A bagi memfailkan petisyen di bawah seksyen 8, kemudian Borang E bagi perintah pembahagian dan Borang F bagi surat kuasa mentadbir, kedua-duanya di bawah seksyen 13. Selepas perintah keluar, Borang P membuka permohonan berikutnya di bawah seksyen 17 dan Borang T ialah perintah yang terbit daripadanya. Rayuan ke Mahkamah Tinggi pula terhad kepada tiga puluh hari dan Borang K1 sudah dipotong. Yang paling penting ialah seksyen di belakang setiap borang.

Nasihat daripada orang yang bukan ahli memecahkan kesepakatan waris sebelum urusan pusaka sempat bermula. Punca itu bukan andaian. Dewan Rakyat diberitahu pada Januari 2026 bahawa perbalahan serta ketiadaan kesepakatan waris antara punca utama kes pusaka kecil yang tertunggak. Ubatnya merujuk kepada ahlinya sebelum sesiapa membuat keputusan.

Pada tahun 2001, Ketua Pengarah Tanah dan Galian melaporkan lebih sejuta kes tuntutan tanah pusaka sukar diselesaikan kerana pemilik yang meninggal dunia tidak menamakan pewaris. Angka itu berguna bukan kerana ia angka hari ini, tetapi kerana ia menunjukkan masalah tanah beku sudah dikenal pasti sekurang-kurangnya seperempat abad lalu dan puncanya masih sama.

JKPTG menyenaraikan 34 Pejabat Pembahagian Pusaka di Semenanjung, Kuala Lumpur, Labuan dan Putrajaya. Petisyen difailkan di negeri tempat harta si mati terletak, bukan tempat tinggal si mati atau waris dan pegawai di negeri tempat petisyen pertama difailkan memegang bidang kuasa ke atas seluruh pusaka. Dalam negeri itu, JKPTG menyatakan permohonan boleh dikemukakan di mana-mana Pejabat Pembahagian Pusakanya.