Berapa Lama Urusan Pusaka Mengambil Masa?

Pendahuluan

Soalan pertama yang ditanya keluarga selepas kematian biasanya bukan siapa waris, tetapi berapa lama semua ini akan mengambil masa. Akaun bank sudah dibekukan, geran tanah masih atas nama si mati dan ada belanja yang perlu dibayar.

Jawapannya bergantung kepada laluan yang dipakai. Pusaka di Malaysia boleh diuruskan di Pejabat Pusaka Kecil, Amanah Raya Berhad atau Mahkamah Tinggi. Mahkamah Syariah pula hanya mengeluarkan sijil faraid. Artikel ini mengumpulkan angka tempoh yang diterbitkan oleh pihak berkuasa sendiri. Ia juga menyatakan dengan terus terang apabila angka rasmi tiada. Ia juga menerangkan punca sebenar urusan menjadi lambat.

Peringkat demi peringkat urusan di Pejabat Pusaka Kecil dihuraikan dalam artikel perjalanan urusan pusaka di Pejabat Pusaka Kecil. Di sini tumpuannya ialah masa.

Ringkasan tempoh mengikut laluan

Jadual di bawah hanya memuatkan angka yang diterbitkan oleh agensi itu sendiri. Tempoh sebenar boleh lebih panjang apabila ada pertikaian atau dokumen yang belum lengkap.

Laluan	Angka rasmi yang ada
Pejabat Pusaka Kecil	Empat bulan bagi permohonan lengkap tanpa pertikaian. JKPTG pula menyebut empat hingga enam bulan
Amanah Raya Berhad	Tiga bulan hingga beberapa tahun, menurut Amanah Raya sendiri
Mahkamah Tinggi Sivil	Tiada angka rasmi yang dijumpai
Mahkamah Syariah (sijil faraid)	Lima hingga tujuh hari selepas pembahagian hak waris dibuat, di dua negeri yang disemak

Berapa lama di Pejabat Pusaka Kecil?

Pejabat Pusaka Kecil mengendalikan pusaka yang tidak melebihi RM5 juta. Inilah laluan kebanyakan keluarga. Di sinilah angka rasmi paling lengkap.

Tempoh keseluruhan empat hingga enam bulan

Di Dewan Rakyat pada Januari 2026, kementerian menyatakan tempoh penyelesaian standard ialah empat bulan dari tarikh permohonan, bagi permohonan yang lengkap dan tidak mempunyai pertikaian.¹² Soalan Lazim JKPTG pula menyebut empat hingga enam bulan dari tarikh permohonan. Ia menambah bahawa tempoh itu lebih panjang di pejabat yang menerima banyak kes dan mempunyai tunggakan.³

Dua syarat dalam angka itu penting. Permohonan mesti lengkap dan tiada pertikaian. Kebanyakan fail yang berlarutan gagal pada salah satu daripadanya.

Tarikh bicara dan perintah masing-masing dalam 30 hari

Piagam pelanggan JKPTG memecahkan tempoh itu kepada dua janji. Pertama, tarikh perbicaraan dimaklumkan kepada pemohon melalui emel dalam 30 hari dari permohonan lengkap diterima. Kedua, perintah pembahagian dalam Borang E, F atau T dikeluarkan dalam 30 hari dari tarikh perbicaraan dan keputusan dimuktamadkan.⁴ Panduan permohonan JKPTG menyebut tempoh 30 hari yang sama bagi perintah.⁵

JKPTG juga menerbitkan pencapaiannya. Bagi bulan-bulan yang dilaporkan pada tahun 2026, antara 86% dan 95% pemohon dimaklumkan tarikh bicara dalam tempoh itu. Antara 83% dan 87% perintah dikeluarkan dalam tempoh itu.⁴ Maknanya kira-kira 15 peratus perintah mengambil masa lebih lama daripada janji itu.

Jarak antara surat tarikh bicara dengan hari perbicaraan itu sendiri tidak dinyatakan dalam piagam. Ia bergantung kepada jadual setiap pejabat.

Tempoh rayuan 30 hari

Perintah boleh dirayu ke Mahkamah Tinggi dalam 30 hari dari tarikh ia dibuat, iaitu tempoh yang dimasukkan oleh pindaan yang berkuat kuasa pada 15 Julai 2024.⁶ Kedudukan perintah sepanjang tempoh rayuan dihuraikan dalam artikel perjalanan urusan pusaka yang dipaut di atas.

Pembahagian ringkas tanpa perbicaraan

Pusaka yang terdiri daripada harta alih sahaja dan tidak melebihi RM600,000 boleh dimohon untuk pembahagian ringkas di bawah seksyen 8B. Petisyen seperti ini tidak dibicarakan.⁶ Kerana satu peringkat dilangkau, ia lazimnya lebih cepat, tetapi tiada angka tempoh rasmi bagi laluan ini yang dapat dijumpai. Syarat dan caranya ada dalam artikel pembahagian ringkas harta alih di bawah seksyen 8B.

Selepas perintah keluar

Perintah tidak memindahkan harta dengan sendirinya. Waris perlu membawanya ke pejabat tanah bagi tanah serta ke bank atau institusi lain bagi harta alih.⁵ Tempoh di peringkat ini ditentukan oleh institusi itu, bukan Pejabat Pusaka Kecil.

Berapa lama di Amanah Raya Berhad?

Amanah Raya boleh mentadbir harta alih yang tidak melebihi RM600,000 dengan mengeluarkan akuan, dengan syarat tiada sesiapa yang berhak memohon probet dan tiada petisyen surat kuasa mentadbir yang belum selesai. Harta yang tidak melebihi RM50,000 pula boleh diarahkan untuk diserahkan terus kepada penuntut.⁷

Akta tidak menetapkan tempoh bagi laluan ini. Amanah Raya sendiri menyatakan bahawa pentadbiran pusaka boleh mengambil masa tiga bulan hingga beberapa tahun, bergantung kepada jenis harta dan sama ada timbul pertikaian.⁸ Kenyataan itu umum bagi semua pentadbiran pusakanya, bukan khusus bagi akuan di bawah seksyen 17. Hubungan antara laluan ini dengan Pejabat Pusaka Kecil dan Mahkamah Tinggi dihuraikan dalam artikel hubungan antara Pejabat Pusaka Kecil, Mahkamah Tinggi Sivil dan Amanah Raya Berhad.

Berapa lama di Mahkamah Tinggi?

Mahkamah Tinggi Sivil mengendalikan pusaka yang melebihi RM5 juta serta permohonan geran probet bagi wasiat yang melantik wasi. Tiada angka tempoh rasmi bagi geran probet atau surat kuasa mentadbir yang dapat dijumpai daripada badan kehakiman. Angka yang beredar dalam laman firma guaman berbeza-beza, jadi ia tidak dipakai di sini.

Yang ada dalam akta hanyalah dua tempoh yang berkaitan. Pertama, wasi atau pentadbir tidak diwajibkan membahagikan pusaka sebelum tamat satu tahun dari tarikh kematian.⁹ Jadi walaupun geran sudah dikeluarkan, waris tidak boleh mendesak pembahagian serta-merta. Kedua, apabila tiada permohonan probet atau surat kuasa mentadbir dibuat dalam enam bulan selepas kematian, mahkamah boleh memberikan surat kuasa mentadbir kepada Amanah Raya atau orang lain yang difikirkannya sesuai.⁹

Perbezaan bidang kuasa antara dua laluan sivil ini ada dalam artikel perbezaan Pejabat Pusaka Kecil dengan Mahkamah Tinggi Sivil.

Berapa lama untuk sijil faraid?

Mahkamah Syariah tidak membahagikan harta. Ia menentukan siapa waris dan berapa bahagian masing-masing, lalu mengeluarkan sijil faraid. Tempohnya ditetapkan dalam piagam pelanggan jabatan kehakiman syariah setiap negeri, jadi ia berbeza mengikut negeri.

Di Perlis, kes faraid disebut atau dibicarakan dalam 21 hari selepas didaftarkan. Sijil faraid pula dikeluarkan dalam lima hari bekerja selepas pembahagian hak waris dibuat.¹⁰ Di Pahang, tempoh sebutan yang sama ialah 21 hari dan sijil dikeluarkan dalam tujuh hari selepas pembahagian hak waris dibuat.¹¹ Semak piagam negeri tempat si mati bermastautin.

Sijil faraid hanyalah satu langkah. Ia tidak menukar nama pada geran dan tidak mengeluarkan wang daripada bank, jadi tempoh di Pejabat Pusaka Kecil atau Mahkamah Tinggi masih perlu ditambah. Sebabnya dihuraikan dalam artikel sijil faraid tidak cukup untuk tukar nama geran. Cara memohonnya pula ada dalam prosedur permohonan perintah faraid di Mahkamah Syariah.

Kenapa urusan pusaka menjadi lambat?

Angka empat bulan itu bersyarat. Kementerian sendiri menyenaraikan sebab-sebab syarat itu tidak dipenuhi.¹²

Waris lambat bertindak. Kesibukan menyebabkan permohonan ditangguh sehingga ada waris lain pula meninggal dunia. Kematian berlapis seperti ini menjadikan pembahagian lebih rumit, kerana bahagian waris yang meninggal perlu dibahagi pula kepada warisnya sendiri.

Waris bertelagah. Perbalahan tentang siapa yang berhak mewarisi atau siapa yang patut menguruskan harta menghalang kesepakatan. Pertikaian di Pejabat Pusaka Kecil boleh diputuskan oleh pegawai, tetapi ia tetap memanjangkan masa.

Dokumen tidak lengkap. Piagam JKPTG dikira dari tarikh permohonan lengkap diterima, bukan dari tarikh pertama borang dihantar.⁴ Setiap dokumen yang tertinggal menangguhkan permulaan tempoh itu sendiri.

Waris tidak hadir atau tidak dapat dikesan. Keengganan hadir ke perbicaraan dan kesukaran mengesan waris lain disebut sebagai punca kelewatan.² Waris yang tidak dapat hadir sebenarnya boleh mengemukakan Borang DDA, iaitu Surat Persetujuan, yang ditandatangani di hadapan Pesuruhjaya Sumpah.⁵

Tunggakan di pejabat. JKPTG sendiri mengakui tempoh lebih panjang di pejabat yang mempunyai banyak kes dan tunggakan.³ Pada akhir 2025 masih terdapat lebih 46 ribu kes pusaka kecil yang belum selesai.²

Ada juga punca yang tidak berkaitan dengan pejabat langsung, seperti tanah yang asal usul pemilikannya dipertikaikan atau kaveat pada geran. Contoh kes seperti itu dihuraikan dalam artikel kenapa harta pusaka masih belum selesai.

Apa jadi jika urusan tidak dimulakan langsung?

Menunggu tidak menghentikan masa. Sejak 15 Julai 2024, apabila tiada permohonan dibuat dalam enam bulan selepas kematian, Amanah Raya boleh melaporkannya kepada Pegawai Pembahagian Pusaka. Pegawai itu kemudian boleh meminta Amanah Raya memfailkan petisyen, dengan persetujuan seorang benefisiari, pemiutang atau pembeli.⁶ Akta yang sama memberi peranan ini kepada Majlis Agama Islam, tetapi bahagian itu hanya berkuat kuasa pada tarikh yang diwartakan oleh Menteri. Bagi pusaka di Mahkamah Tinggi pula, tempoh enam bulan yang sama membuka jalan untuk surat kuasa mentadbir diberikan kepada Amanah Raya.⁹

Kesan lain akibat lewat, seperti tanah yang terbiar dan cukai yang tertunggak, dihuraikan dalam artikel akibat lewat menguruskan pusaka.

Bagaimana memendekkan tempoh?

Mulakan awal, kerana tempoh rasmi hanya bermula apabila permohonan dibuat. Seorang waris sudah memadai untuk memfailkan petisyen. Tiada keperluan menunggu semua waris bersetuju dahulu.

Lengkapkan dokumen sebelum menghantar, termasuk sijil kematian, carian rasmi tanah dan penyata harta alih yang terkini.⁵ Senarai lengkapnya ada dalam artikel cara pengurusan pusaka di Pejabat Pusaka Kecil.

Pastikan waris yang tidak dapat hadir menandatangani Borang DDA lebih awal dan bincangkan bahagian masing-masing sebelum hari bicara. Bagi pusaka yang hanya terdiri daripada wang dan harta alih lain bernilai tidak melebihi RM600,000, pertimbangkan pembahagian ringkas yang tidak memerlukan perbicaraan.⁶

Kesimpulan

Bagi kebanyakan keluarga yang memohon di Pejabat Pusaka Kecil, angka rasmi ialah empat hingga enam bulan, dengan tarikh bicara dimaklumkan dalam 30 hari dan perintah dikeluarkan dalam 30 hari selepas perbicaraan. Angka itu hanya terpakai kepada permohonan yang lengkap dan tanpa pertikaian. Amanah Raya menyebut tiga bulan hingga beberapa tahun, manakala bagi Mahkamah Tinggi tiada angka rasmi diterbitkan. Sijil faraid di Mahkamah Syariah cepat dikeluarkan selepas keputusan, tetapi ia hanya satu langkah.

Yang paling menentukan tempoh bukan pejabat, tetapi waris sendiri. Permohonan yang lambat dimulakan, dokumen yang tidak lengkap dan waris yang bertelagah atau tidak hadir adalah punca utama urusan pusaka berlarutan.