takharuj.

Takharuj ialah perjanjian antara waris untuk mengeluarkan seorang daripada mereka daripada harta pusaka dengan balasan yang maklum. Balasan itu sebahagian daripada takrifnya, jadi melepaskan hak tanpa mengambil apa-apa bukan takharuj tetapi pemberian. Syarat sahnya ialah waris itu tahu apa yang dilepaskannya, kerana pada dasarnya ia jual beli dalam bentuk perdamaian.

Permohonan pusaka kecil dibuat melalui Borang A secara dalam talian di MyLand, bagi harta yang nilainya tidak melebihi RM5 juta. Had itu dinaikkan dan syarat harta tak alih digugurkan melalui seksyen 5 Akta A1643 yang berkuat kuasa 15 Julai 2024. Hasil perbicaraan bukan semestinya Surat Kuasa Mentadbir, kerana yang biasa dikeluarkan ialah Perintah Pembahagian, dan JKPTG menyatakan tempohnya tiga puluh hari selepas perbicaraan selesai.

Tiga soalan yang berlainan sering dicampur menjadi satu. Rumah yang dibeli SEBELUM perkahwinan tidak memenuhi takrif harta sepencarian dalam enakmen, iaitu harta yang diperolehi bersama semasa perkahwinan berkuat kuasa. Hak faraid pula tidak gugur dengan berkata tidak mahu, sebaliknya ia perlu dilepaskan melalui cara yang betul. Status ibu tiri pula bukan soal perasaan, kerana dia mahram kekal mengikut al-Nisa 4:22, tetapi dia bukan waris.

Tiga soalan yang berlainan tetapi berpusing pada satu titik yang sama, iaitu beza antara memiliki dengan memegang nama. Kereta yang didaftarkan atas nama abang sulung bukan harta pusakanya, tetapi ia tetap perlu melalui proses pusaka untuk dipulangkan kepada pemilik asal. Tanah yang ditukar nama pula bergantung kepada niat pemberinya, iaitu hibah menjadikannya milik penerima manakala amanah tidak. Pembahagian sama rata yang sudah dibuat pada tahun 2014 boleh digunakan, tetapi perlu diketahui bahawa mengetahui bahagian faraid terlebih dahulu ialah syarat sah takharuj dan bukan sekadar langkah berhati-hati.

Pembahagian sama rata boleh menjadi sah, tetapi bukan sebagai ganti kepada faraid. Ia sah sebagai takharuj, iaitu waris yang menerima lebih melepaskan sebahagian haknya selepas mengetahui berapa bahagiannya. Syarat itu bukan adab semata-mata, kerana kitab menjadikannya syarat sah.

Hibah dan wasiat bukan helah dengan sendirinya. Yang menjadikannya helah ialah niat untuk menghalang waris lain daripada haknya. Dua keadaan pula tidak lagi bergantung pada niat, iaitu pemberian semasa penyakit maut yang memang disekat syarak dan perdamaian yang dibuat sedangkan tiada pertikaian sebenar antara waris.

Jawapannya bergantung kepada keadaan waris itu ketika dia melepaskan haknya. Pelepasan yang dibuat sedangkan dia tahu bahagiannya dan rela tidak boleh ditarik balik. Pelepasan yang dibuat kerana tidak diberitahu atau kerana ditekan memang tidak sah sejak awal.

Muafakat waris memang harus. Yang menentukan sah atau tidaknya bukan persetujuan itu sendiri, tetapi tiga perkara, iaitu siapa yang bersetuju, atas harta yang mana dan apa yang mereka percaya tentang faraid ketika bersetuju.

Takharuj ialah perjanjian antara waris untuk mengeluarkan salah seorang daripada pusaka dengan balasan yang dipersetujui. Bahagian yang dilepaskan itu boleh diagihkan dengan empat cara yang berlainan dan setiap cara menghasilkan peratusan yang berlainan kepada waris yang tinggal. Kerana itu cara yang dipilih mesti dinyatakan dalam perjanjian.

Tidak. Persetujuan waris tidak menggantikan faraid, kerana faraid ketetapan Allah dan bukan penyelesai pertelingkahan. Apa yang dibenarkan ialah waris mengatur sesuatu yang lain sesama mereka selepas faraid dikira dan setiap orang tahu bahagiannya. Susunan itu yang membezakan muafakat yang sah daripada pengambilan harta secara batil.

Tidak sah, kerana yang berlaku itu bukan penolakan. Bahagian waris sudah menjadi miliknya sebaik kematian berlaku, jadi apa yang dia buat sebenarnya memindahkan hak yang sudah ada padanya. Pemindahan itu perlu direkodkan dalam persetujuan bertulis yang terkini.