wasiat.

Anak kandung mewarisi daripada ibu bapanya sendiri tanpa mengira daripada perkahwinan yang keberapa dia dilahirkan. Anak tiri pula tidak mewarisi daripada ibu atau bapa tirinya, kerana tiada pertalian nasab antara mereka. Jalan yang sah bagi memberi harta kepada anak tiri ialah hibah semasa hidup ataupun wasiat yang tidak melebihi satu pertiga. Ibu tiri pula mewarisi daripada bapa sebagai isteri, tetapi tidak mewarisi daripada anak tirinya. Bapa tiri dan anak tiri juga tidak saling mewarisi, walaupun bapa tiri menjadi mahram kepada anak tiri perempuan setelah dia bersetubuh dengan ibunya.

Kanser tidak dikira maradhul maut semata-mata kerana namanya. Dalam mazhab Syafi'i, yang menentukan ialah sama ada penyakit itu sudah sampai ke tahap yang ditakuti membawa maut (al-marad al-makhuf) dan berterusan sehingga kematian. Jika diragui, ia disabitkan dengan keterangan dua orang doktor Muslim yang adil. Mazhab Hanafi pula mensyaratkan pesakit tidak mampu menguruskan kepentingannya dan meninggal sebelum berlalu setahun. Selagi penyakit itu belum sampai ke tahap tersebut, tasarrufnya ke atas harta adalah sah.

Wasiat pentadbiran yang sah membawa urusan pusaka ke Mahkamah Tinggi Sivil untuk geran probet, walau berapa pun nilai hartanya, kerana seksyen 5 Akta 98 mengekalkan bidang kuasa eksklusif mahkamah itu. Tanpa wasiat pula, nilai dan jenis harta yang menentukan, iaitu Pejabat Pusaka Kecil bagi harta tidak melebihi RM5 juta dan Mahkamah Tinggi bagi yang melebihinya.

Tidak. Persetujuan waris tidak menggantikan faraid, kerana faraid ketetapan Allah dan bukan penyelesai pertelingkahan. Apa yang dibenarkan ialah waris mengatur sesuatu yang lain sesama mereka selepas faraid dikira dan setiap orang tahu bahagiannya. Susunan itu yang membezakan muafakat yang sah daripada pengambilan harta secara batil.

Emas peninggalan arwah ialah harta pusaka dan ia dibahagikan mengikut faraid kepada semua waris yang berhak, bukan kepada waris perempuan sahaja. Larangan ke atas lelaki ialah larangan MEMAKAI emas, bukan larangan memilikinya dan para ulama menyatakan bahawa menjual serta membelanjakan emas itu harus bagi semua orang. Emas yang dipinjam semasa hayat arwah wajib dipulangkan kepada harta pusaka. Pesanan yang diikat dengan kematian ialah wasiat dan wasiat kepada waris tidak sah tanpa persetujuan waris yang lain. Mulai 15 Julai 2024, pusaka yang terdiri daripada harta alih semata-mata pun boleh difailkan di Pejabat Pusaka Kecil.

Anak yang derhaka tetap mewarisi. Anak mewarisi ibu bapanya kerana nasab, bukan kerana baktinya dan nasab anak yang derhaka sama dengan nasab anak yang berbakti. Pesanan arwah supaya dia tidak diberi apa-apa tidak boleh dilaksanakan.

Harta si mati tidak terus menjadi harta pusaka. Lima hak dikeluarkan mengikut turutan, iaitu kos pengurusan jenazah, hutang yang terikat pada harta itu sendiri, hutang yang lain, wasiat, barulah faraid. Apa yang tinggal selepas empat hak pertama itulah yang dibahagikan kepada waris.

Bapa ialah penjaga harta anaknya yang belum dewasa secara semula jadi, tetapi kedudukan itu datang daripada nasab. Bapa angkat tidak memperolehnya dengan sendirinya. Apabila tiada penjaga di sisi undang-undang, mahkamah yang melantik penjaga harta bagi anak itu, dan penjaga yang dilantik mahkamah terikat dengan had yang ketat termasuk larangan menjual tanpa kebenaran mahkamah.

Senarai semak dokumen sokongan sebuah penyedia perkhidmatan menyusunnya kepada lima kumpulan, iaitu maklumat si mati, maklumat waris, harta tak alih, harta alih dan hutang. Itulah yang benar-benar diminta apabila fail dibuka. Selebihnya, iaitu wasiat, dokumen pelantikan wasi, dokumen hibah dan deklarasi harta sepencarian, hanya boleh disediakan semasa hidup dan tiada sesiapa boleh menyediakannya bagi pihak arwah selepas kematian.

Tidak melalui faraid, kerana pengangkatan tidak mengubah nasab. Tetapi harta masih boleh sampai kepadanya melalui tiga jalan yang sah, iaitu hibah semasa hidup, wasiat dalam had satu pertiga dan amanah. Ketiga-tiganya perlu diaturkan semasa ibu bapa angkat masih hidup.

Anak itu dinasabkan kepada ibunya sahaja dan lelaki yang melakukannya bukan bapa dari sudut syarak. Namun sebab tiada pewarisan antara mereka bukan kerana langsung tiada pertalian. Dalam kes sumbang mahram bapa dengan anak perempuan, lelaki itu tetap datuk sebelah IBU kepada anak tersebut. Pertalian itu tergolong dalam zawil arham dan zawil arham tidak mewarisi mengikut pandangan yang dipegang di Malaysia, kecuali Perlis yang mengutamakan zawil arham setakat yang boleh.

Hanya anak yang nasabnya sabit kepada si mati mewarisi secara faraid. Anak angkat, anak asuh dan anak tak sah taraf tidak mewarisi bapa itu, walaupun dibesarkan sejak kecil dan walaupun ada sijil pengangkatan. Jalan yang sah bagi mereka ialah hibah semasa hidup ataupun wasiat dan wasiat kepada bukan waris setakat satu pertiga tidak memerlukan persetujuan waris.

Wasiat wajibah ialah hak yang diberi undang-undang negeri kepada cucu yang ibu atau bapanya meninggal lebih dahulu daripada datuk atau nenek. Kadarnya mengikut bahagian ibu atau bapa itu, tetapi tidak melebihi satu pertiga. Sekurang-kurangnya tujuh negeri memperuntukkannya dan syaratnya berbeza, termasuk sama ada cucu daripada anak perempuan turut layak.

Bergantung pada jenis wasiat. Wasiat kepada bukan waris dalam had satu pertiga tetap dilaksanakan walaupun waris tidak setuju. Wasiat kepada waris dan bahagian wasiat yang melebihi satu pertiga pula hanya berkuat kuasa dengan persetujuan waris yang diberi selepas kematian. Jika hanya sebahagian waris bersetuju, wasiat itu berjalan pada bahagian mereka sahaja.