harta sepencarian.

Harta sepencarian boleh dituntut selepas kematian suami atau isteri. Tuntutan itu dibuat di Mahkamah Tinggi Syariah sebelum pusaka difaraidkan. Asasnya Arahan Amalan JKSM No. 5 Tahun 2003, bukan seksyen 122 yang terhad kepada perceraian. Penuntut biasanya pasangan yang masih hidup. Bahagian yang diperintahkan mahkamah bukan lagi harta pusaka.

Balu mempunyai lima hak yang berasingan. Mas kahwin yang belum dibayar ialah hutang arwah dan dilunaskan sebelum faraid. Harta sepencarian boleh dituntut di Mahkamah Syariah. Bahagian faraidnya 1/4 jika tiada anak dan 1/8 jika ada anak. Dia berhak tempat tinggal sepanjang iddah tetapi tiada nafkah iddah menurut mazhab Syafi'i. Rumah atas namanya sendiri bukan pusaka suami.

Balu peneroka Felda mempunyai dua hak yang berasingan. Pertama, harta sepencarian ke atas lot ladang, lot rumah dan rumah yang diusahakan bersama, yang dituntut di Mahkamah Tinggi Syariah sebelum faraid. Kedua, bahagian faraidnya ke atas baki pusaka, iaitu 1/8 jika arwah meninggalkan anak dan 1/4 jika tiada. Akta 530 tidak menafikan hak itu. Ia hanya mengehadkan pegangan kepada dua nama dan melarang tanah dipecah bahagi.

Wang KWSP ahli beragama Islam ialah harta pusaka yang mesti dibahagikan mengikut faraid dan penama hanya wasi atau pentadbir harta. Pengeluaran RM25,000 yang pertama bukan peruntukan nafkah untuk balu serta anak, sebaliknya hanya cara KWSP mempercepatkan pembayaran. Wang itu tetap tertakluk kepada turutan hak ke atas harta pusaka, kemudian barulah faraid.

Nama yang terdaftar pada geran ialah pemilik di sisi undang-undang, kerana seksyen 89 Kanun Tanah Negara menjadikan dokumen hakmilik keterangan muktamad dan seksyen 340 menjadikan hakmilik itu tak boleh disangkal. Suami yang membayar sebahagian besar harganya tidak menjadi pemilik hanya kerana dia membayar. Jalannya ialah tuntutan harta sepencarian, iaitu bidang kuasa Mahkamah Tinggi Syariah di bawah subperenggan 61(3)(b)(iv) enakmen Selangor. Adik-beradik arwah pula memang tiada hak apabila arwah meninggalkan anak.

Tiga soalan yang berlainan sering dicampur menjadi satu. Rumah yang dibeli SEBELUM perkahwinan tidak memenuhi takrif harta sepencarian dalam enakmen, iaitu harta yang diperolehi bersama semasa perkahwinan berkuat kuasa. Hak faraid pula tidak gugur dengan berkata tidak mahu, sebaliknya ia perlu dilepaskan melalui cara yang betul. Status ibu tiri pula bukan soal perasaan, kerana dia mahram kekal mengikut al-Nisa 4:22, tetapi dia bukan waris.

Satu perlapan itu kadar tetap yang tidak mengecil walau berapa ramai anak lelaki yang ada, sedangkan bahagian setiap anak mengecil setiap kali bertambah seorang. Ia hanya mengecil dalam keadaan 'aul, iaitu apabila jumlah kadar tetap semua waris melebihi harta. Di Malaysia pula, tuntutan harta sepencarian diselesaikan sebelum faraid dan bagi ramai balu jumlah itu jauh lebih besar daripada satu perlapan.

Tidak. Tiada peruntukan dalam Akta Probet dan Pentadbiran 1959 ataupun Aturan 71 Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012 yang menghendaki permohonan surat kuasa mentadbir ditangguhkan kerana ada tuntutan harta sepencarian. Tuntutan itu diputuskan oleh Mahkamah Syariah, manakala Mahkamah Tinggi melantik pentadbir. Pentadbir memegang harta atas amanah dan tidak wajib membahagi dalam tahun pertama, jadi harta yang dituntut wajar dipegang sehingga tuntutan itu selesai.

Isteri kedua tidak mendapat kadar sendiri. Semua isteri arwah berkongsi satu kadar sama rata, iaitu 1/8 jika arwah meninggalkan anak dan 1/4 jika tiada. Anak-anak isteri kedua pula sama taraf dengan anak-anak isteri pertama kerana mereka mewarisi sebagai anak arwah, bukan sebagai anak ibu mereka. Syaratnya perkahwinan itu sah di sisi syarak.