Senarai Khairat Kematian yang Boleh Dituntut Waris

Pendahuluan

Apabila berlaku kematian, keluarga berdepan dengan perbelanjaan segera sedangkan wang si mati selalunya belum boleh disentuh. Di situlah khairat kematian memainkan peranannya.

Masalahnya bukan kekurangan khairat. Masalahnya ialah kebanyakan keluarga tidak tahu apa yang ada dan hampir setiap satu daripadanya mempunyai tempoh tuntutan yang pendek.

Senarai di bawah disemak semula pada 18 September 2026 daripada sumber rasmi setiap agensi. Beberapa angka sudah berubah sejak senarai ini mula-mula ditulis dan perubahan itu ditandakan.

Khairat itu pusaka ataupun bukan

Bahagian ini didahulukan kerana inilah soalan yang paling kerap ditanya kepada saya selepas wang itu diterima. Adakah khairat yang masuk ke tangan seorang waris perlu dibahagikan kepada waris yang lain?

Jawapannya bergantung kepada jenis khairat itu.

Bantuan ehsan daripada agensi kepada tanggungan tertentu, seperti Bantuan Kematian KWSP yang dibayar kepada balu, duda, anak ataupun ibu bapa, diberikan kepada orang yang dinamakan oleh skim itu sendiri. Ia bukan harta yang dimiliki si mati semasa hayatnya.

Manfaat takaful pula berlainan dan di sinilah undang-undang memberi pilihan yang ramai tidak sedar mereka pernah buat.

Jadual Kesepuluh Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 membenarkan peserta takaful menamakan seseorang untuk menerima manfaat kematian sama ada sebagai wasi, ataupun sebagai penerima hibah bersyarat.¹ Pengendali takaful pula diwajibkan memaparkan pilihan itu dengan jelas pada borang penamaan.

Kesan kedua-duanya jauh berbeza.

Sekiranya penamaan itu sebagai hibah bersyarat, perenggan 3(2) menyatakan bahawa pemilikan manfaat itu berpindah kepada penama apabila peserta meninggal dunia dan manfaat itu tidak menjadi sebahagian daripada harta pusaka serta tidak tertakluk kepada hutangnya.¹

Sekiranya penamaan itu sebagai wasi, perenggan 6(2) mewajibkan penama mengagihkan manfaat itu dalam perjalanan pentadbiran harta pusaka, mengikut wasiat peserta ataupun mengikut undang-undang pembahagian pusaka yang terpakai kepadanya.¹ Bagi orang Islam, itu bermakna faraid.

Jadi penama yang menyimpan kesemuanya untuk dirinya sendiri, sedangkan borang penamaan menandakan dia sebagai wasi, sebenarnya sedang memegang harta waris yang lain.

Satu lagi perkara yang wajar diketahui. Penamaan takaful tidak boleh dibatalkan oleh wasiat.¹ Ia hanya terbatal dengan kematian penama, dengan notis bertulis kepada pengendali takaful, ataupun dengan penamaan yang berikutnya.

Semak borang penamaan sebelum bertengkar.

Khairat Kematian Yang Boleh Dituntut

Berikut ringkasan yang boleh dilihat sekali pandang, kemudian diikuti penjelasan setiap satu.

Khairat	Amaun	Tempoh tuntutan
Bantuan Kematian KWSP	RM2,500	6 bulan
Faedah Pengurusan Mayat PERKESO	sehingga RM3,000	3 bulan
Bantuan Mengurus Jenazah JPA	RM3,000	12 bulan
Bantuan Mengurus Jenazah JHEV	RM3,000	semak dengan JHEV
TH Khairat	RM12,000 setiap sijil	semak dengan pengendali takaful
Skim Kafalah Muzakki PPZ-MAIWP	sehingga RM3,000	6 bulan
Khairat ASNB	RM200 ataupun RM500	6 bulan
Skim Khairat Kematian mySalam	RM1,000	semak dengan mySalam
Kenyalang Gold Card Sarawak	RM1,800	semak dengan JKM Sarawak

Khairiah Masjid Kariah

Si mati yang menjadi ahli ataupun pencarum khairiah masjid berpeluang menuntut bantuan kewangan bagi meringankan beban keluarga menguruskan jenazah.

Kadarnya berbeza-beza antara satu masjid dengan masjid yang lain kerana ia ditentukan oleh jawatankuasa masing-masing. Ada yang beberapa ratus ringgit dan ada yang mencecah beberapa ribu. Tiada satu kadar kebangsaan, jadi tanyalah terus di pejabat masjid kariah.

TH Khairat Tabung Haji

TH Khairat ialah pelan sukarela yang menawarkan perlindungan takaful asas sebanyak RM12,000 terhadap kematian atau hilang upaya kekal dan menyeluruh, dengan langganan tahunan serendah RM28.²

Pendeposit layak memiliki sehingga empat sijil, iaitu perlindungan berjumlah RM48,000. Sekiranya pendeposit meninggal dunia di Tanah Suci semasa menunaikan ibadat haji, manfaatnya dibayar dua kali ganda.²

Beberapa syarat perlu diberi perhatian. Ia terbuka kepada pendeposit berumur 30 hari sehingga 65 tahun. Ada tempoh menunggu tiga bulan bagi kematian semula jadi dan tiada tempoh menunggu bagi kematian akibat kemalangan. Penerima manfaat yang dinamakan mesti mempunyai akaun TH dan berumur 18 tahun ke atas. Baki akaun pula mesti sekurang-kurangnya RM100 untuk pendaftaran dan setiap kali pembaharuan.²

Kerana ia sijil takaful, semak sama ada penamaannya dibuat sebagai wasi ataupun sebagai hibah bersyarat. Perbezaan itu dihuraikan di bahagian pertama artikel ini. Penjelasan lanjut ada dalam artikel khairat Tabung Haji dan tabung tabarru’.

Faedah Pengurusan Mayat PERKESO

Amaun ini sudah berubah. Faedah Pengurusan Mayat PERKESO kini maksimum RM3,000, bukan lagi RM2,000.³

Syaratnya pula bukan sekadar pernah mencarum. Seksyen 29 Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969 memberikan faedah ini apabila orang berinsurans meninggal dunia akibat bencana pekerjaan, ataupun semasa menerima faedah hilang upaya, ataupun semasa menerima pencen ilat, ataupun apabila dia belum mencapai umur 60 tahun tetapi sudah melengkapkan tempoh kelayakan yang ditetapkan.⁴

Penerimanya ialah balu, duda, anak lelaki sulung yang masih hidup, anak perempuan sulung yang masih hidup, ataupun ibu bapa. Sekiranya tiada mereka, sesiapa yang benar-benar menanggung kos pengebumian boleh dibayar mengikut kos sebenar ataupun amaun yang ditetapkan, mana yang lebih rendah.⁴

Perhatikan tempohnya. Tuntutan hendaklah dibuat dalam tiga bulan dari tarikh kematian, melainkan PERKESO membenarkan lanjutan.⁴

Ada satu lagi yang jarang disebut. Skim Keselamatan Sosial Suri Rumah juga membayar Faedah Pengurusan Mayat RM3,000 sekiranya suri rumah berinsurans meninggal dunia sebelum mencapai umur 55 tahun.³

Bantuan Kematian KWSP

Bantuan Kematian KWSP ialah RM2,500 yang dibayar sekali sahaja kepada orang tanggungan ahli yang layak, iaitu balu, duda, anak ataupun ibu bapa, tertakluk kepada status perkahwinan ahli.⁵

Inilah bahagian yang paling kerap disalahfaham, jadi ia perlu dinyatakan dengan jelas. Bantuan ini bukan untuk semua pencarum KWSP. Syaratnya termasuk ahli mesti meninggal dunia sebelum mencapai umur 60 tahun, ahli masih mempunyai simpanan KWSP dan permohonan mesti diterima dalam tempoh enam bulan dari tarikh kematian. KWSP juga menyatakan bahawa bantuan ini atas budi bicaranya.⁵

Satu lagi perkara yang berguna untuk diketahui. Bagi ahli yang meninggal dunia tanpa penamaan, permohonan yang dibuat kurang daripada dua bulan dari tarikh kematian akan menerima bayaran pertama sebanyak RM2,500 dahulu, kemudian bakinya selepas tempoh dua bulan.⁵ Wang awal itu selalunya cukup untuk menampung kos pengebumian.

Khairat Bagi Pembayar Zakat

Bantuan ini ada namanya yang tersendiri, iaitu Skim Kafalah Muzakki dan menyebut namanya memudahkan urusan di kaunter.

Waris pembayar zakat menerima sumbangan sehingga RM3,000 daripada PPZ-MAIWP.⁶

Syaratnya khusus. Pembayar mesti membayar zakat harta di PPZ-MAIWP dengan minimum RM50 setahun dan bayaran itu dibuat dalam tahun kematian ataupun satu tahun sebelumnya. Bayaran selain zakat harta tidak layak. Waris pula mesti menghantar borang dalam tempoh enam bulan dari tarikh kematian. Kematian juga mesti sekurang-kurangnya 30 hari selepas tarikh bayaran zakat, kecuali bagi kematian mengejut.⁶

Perlu ditegaskan bahawa PPZ-MAIWP menguruskan Wilayah Persekutuan sahaja. Pembaca di negeri lain perlu menyemak pusat zakat negeri masing-masing, kerana nama skim serta kadarnya berbeza mengikut negeri.

Bantuan Mengurus Jenazah JPA

Pesara ataupun penjawat awam yang meninggal dunia layak mendapat Bantuan Mengurus Jenazah sebanyak RM3,000 daripada Jabatan Perkhidmatan Awam dan ia perlu dimohon dalam tempoh dua belas bulan selepas kematian.³

Tempoh dua belas bulan itu paling panjang antara kesemua khairat dalam senarai ini, tetapi ia tetap tempoh yang boleh luput.

Bantuan Mengurus Jenazah JHEV

Bantuan ini jarang disebut, sedangkan ia besar ertinya bagi keluarga bekas anggota tentera.

Jabatan Hal Ehwal Veteran membayar RM3,000 kepada waris veteran, sama ada veteran berpencen ataupun tidak berpencen.³

Veteran yang juga pernah menjadi penjawat awam perlu menyemak dengan kedua-dua jabatan, kerana kelayakan setiap satu dinilai secara berasingan.

Skim Khairat Kematian mySalam

Ini juga jarang disebut, sedangkan ia yang paling luas capaiannya kerana ia terikat kepada bantuan tunai kerajaan.

Skim Khairat Kematian mySalam membayar RM1,000 khusus kepada penerima Sumbangan Tunai Rahmah.³

Keluarga berpendapatan rendah yang menerima bantuan tunai itu sering tidak sedar bahawa perlindungan ini datang bersamanya.

Khairat Kematian ASNB

Kadar Khairat ASNB bukan RM200 hingga RM2,000 seperti yang sering tersebar. Mengikut soal jawab rasmi ASNB dalam gambar di atas, kadarnya ialah RM200 bagi pegangan bawah 1,000 unit dan RM500 bagi pegangan 1,000 unit ke atas.⁷

Syaratnya ialah si mati mendaftar sekurang-kurangnya satu tabung unit amanah ASNB dengan baki minimum satu unit, pemohon ialah waris berumur sekurang- kurangnya 18 tahun ataupun penerima hibah amanah yang dinamakan dan permohonan diterima dalam tempoh enam bulan dari tarikh kematian. Bayaran dibuat secara tunai di kaunter cawangan.⁷

Perlu dinyatakan dengan jujur bahawa laman ASNB yang baharu tidak lagi mempunyai halaman khairat, jadi sahkan semula kadar ini di cawangan sebelum membuat perancangan.

Satu perkara yang lebih besar nilainya. Halaman tuntutan pusaka ASNB menyatakan bahawa pelaburan terkumpul RM10,000 dan ke bawah boleh diproses di cawangan tanpa surat kuasa mentadbir.⁷ Bagi kebanyakan keluarga, itu menjimatkan berbulan-bulan urusan.

Skim Takaful Peribadi Lain

Pencarum takaful peribadi layak menerima manfaat kematian mengikut pelan masing-masing dan jumlahnya berbeza mengikut sijil serta caruman. Tiada satu kadar seragam, jadi rujuk sijil yang dipegang.

Bagi setiap sijil takaful, perkara yang paling penting untuk pusaka ialah penamaannya. Semak sama ada penama itu dinamakan sebagai wasi ataupun sebagai penerima hibah bersyarat, kerana itulah yang menentukan sama ada manfaat itu jatuh ke dalam harta pusaka.¹

Persatuan Berdaftar, NGO dan Koperasi

Si mati yang menjadi ahli berbayar dalam persatuan, badan bukan kerajaan ataupun koperasi selalunya layak menerima khairat kematian.

Kadarnya ditetapkan oleh perlembagaan badan masing-masing, jadi ia berbeza-beza dan tiada kadar umum yang boleh disebut. Semak buku ahli ataupun hubungi setiausaha badan berkenaan.

Pencen Kakitangan Awam

Perlu dijelaskan di sini supaya tiada salah faham. Bantuan RM3,000 bagi kakitangan awam dan pesara itu sama dengan Bantuan Mengurus Jenazah JPA yang disebut di atas, bukan bantuan kedua yang berasingan.³

Apa yang berasingan ialah pencen terbitan, iaitu pencen yang diteruskan kepada balu, duda ataupun anak yang layak. Itu bukan khairat kematian sebaliknya hak pencen yang berterusan dan ia diuruskan oleh Jabatan Pencen.

Pemegang Kad Kredit Islamik

Sesetengah kad kredit Islamik disertakan dengan perlindungan takaful yang membayar khairat kematian kepada waris.

Jumlahnya bergantung kepada jenis kad dan pelan perlindungan yang disertakan, jadi ia perlu disemak dalam terma kad masing-masing. Jangan andaikan setiap kad ada perlindungan ini.

Pemegang Kenyalang Gold Card Sarawak

Amaun ini juga sudah berubah. Portal rasmi Kerajaan Sarawak menyatakan bantuan ihsan kematian bagi pemegang Kenyalang Gold Card ialah RM1,800, bukan RM3,000.⁸

Kelayakannya ialah warganegara Malaysia berstatus K pada MyKad dan pemastautin tetap Sarawak, serta berumur 60 tahun ke atas.⁸ Syarat lama yang menyebut umur 60 tahun ke atas pada 1 Januari 2020 sudah tidak terpakai.

Satu lagi perubahan yang memudahkan. Individu yang memenuhi kriteria diberikan kelayakan secara automatik dan hanya perlu mengaktifkan kad itu dalam talian melalui aplikasi SarawakPass.⁸

Lain-lain Khairat Kematian

Selain yang disenaraikan, mungkin ada khairat lain yang terpakai mengikut keadaan si mati. Majikan, kesatuan sekerja, kelab, bank dan syarikat insurans kumpulan semuanya berkemungkinan mempunyai skim sendiri.

Waris disarankan memproses tuntutan pusaka dengan segera, kerana pegawai yang menguruskannya selalunya akan memaklumkan khairat yang berkaitan semasa urusan tersebut.

Prosedur Tuntutan Khairat Kematian

Dokumen yang diminta berbeza sedikit antara satu agensi dengan agensi yang lain, tetapi teras yang sama hampir selalu diminta.

Sediakan sijil kematian si mati, kad pengenalan si mati sekiranya ada, kad pengenalan pemohon, bukti pertalian seperti sijil nikah ataupun sijil lahir, serta salinan muka surat akaun bank pemohon. Bagi skim takaful, sertakan juga sijil ataupun nombor polisi.

Bagi pemohon yang bukan waris terdekat, kebanyakan agensi menghendaki surat kuasa daripada waris ataupun surat akuan bersumpah dan sesetengahnya menghendaki resit perbelanjaan pengebumian sebagai bukti.

Perkara yang paling menentukan bukan dokumen, sebaliknya tarikh. Tiga bulan bagi PERKESO, enam bulan bagi KWSP, ASNB dan Skim Kafalah Muzakki dan dua belas bulan bagi JPA. Mohon seawal yang mampu.

Khairat Pusaka Yang Percuma

Selain khairat kematian, ada satu lagi bantuan yang jarang diketahui, iaitu khairat pusaka yang menguruskan pusaka secara percuma. Penjelasannya ada dalam artikel khairat pusaka dan pengurusan pusaka percuma.

Soalan yang timbul selepas khairat diterima ialah sama ada kos pengebumian boleh ditolak daripada harta pusaka dan itu dihuraikan dalam bolehkah belanja kematian ditolak dari pusaka secara automatik. Bagi pengeluaran KWSP pula, bayaran pertama RM2,500 itu berkait dengan persoalan penama dan ia dihuraikan dalam isu pengeluaran RM25k pertama KWSP.

Kesimpulan

Dua perkara sahaja yang perlu diingat daripada keseluruhan senarai ini.

Pertama, jangan menangguh. Hampir setiap khairat dalam senarai ini mempunyai tempoh tuntutan dan tempoh yang paling pendek hanya tiga bulan. Wang yang tidak dituntut dalam tempohnya hilang begitu sahaja.

Kedua, jangan andaikan wang yang diterima itu milik penerimanya sepenuhnya. Bagi manfaat takaful, semak dahulu borang penamaan. Sekiranya penama dinamakan sebagai wasi, undang-undang mewajibkan dia mengagihkannya mengikut pembahagian pusaka.¹

Kadar dan syarat dalam senarai ini disemak pada 18 September 2026. Amaun seperti ini ditetapkan melalui peraturan dan pekeliling, jadi ia boleh berubah tanpa pengumuman besar. Sahkan dengan agensi berkenaan sebelum membuat keputusan.

Allahu a’lam.